# Fjalorth i fotografisë

Nga hapja e diafragmës te zoom-i: fotografimi, objektivat, drita, imazhi dixhital, retushimi dhe printimi, në disa qindra përkufizime të shkurtra. Çdo term pasohet nga emri i tij anglisht, ai që lexohet në aparate dhe në programe.

Versioni tekstual (Markdown) i faqes <https://www.photoplanete.ch/sq/fjalorth/fotografi>.

[Kryefaqja](https://www.photoplanete.ch/sq) › [Fjalorth](https://www.photoplanete.ch/sq/fjalorth) › Fjalorth i fotografisë

## Termat, nga A në Z

### A

- **Aberracion** (Aberration): Papërsosmëri optike e një objektivi, që e pengon dritën të fokusohet në mënyrë të përsosur dhe i zbut ose i shtrembëron detajet e imëta. Aberracioni kromatik dhe shtrembërimi janë format më të zakonshme të saj.
- **Aberracion kromatik (CA, skaje me ngjyra)** (Chromatic Aberration (CA, Fringing)): Skaje me ngjyra përgjatë konturave me kontrast të lartë, që shkaktohen kur një objektiv i fokuson gjatësitë e ndryshme të valës në pika paksa të ndryshme. Shumica e softuerëve të përpunimit mund ta korrigjojnë në masë të madhe.
- **ACR (Adobe Camera Raw)**: Motori i Adobe për përpunimin e skedarëve Raw, i integruar në Photoshop dhe në Bridge, që e ndan teknologjinë e vet me Lightroom.
- **Adobe**: Kompania e softuerëve që ka krijuar Photoshop, Lightroom dhe Camera Raw.
- **Adobe RGB**: Hapësirë ngjyrash me gamë më të gjerë se sRGB, sidomos te jeshilet dhe te cianet. Përdoret shpesh për punët që do të printohen.
- **AF në pikë (spot)** (Spot Focus): Autofokus që përdor një pikë AF të vetme, shumë të vogël.
- **Algoritëm** (Algorithm): Varg i përcaktuar hapash llogaritës që kryen një detyrë të caktuar përpunimi, si demozaikimi ose reduktimi i zhurmës.
- **Aliasing**: Skaje të dhëmbëzuara ose detaje të rreme që shfaqen kur detajet e imëta të subjektit e kalojnë atë që sensori mund të kapë saktë.
- **Aparat bridge** (Bridge Camera): Aparat me objektiv fiks, me zoom shumë të gjatë dhe me përdorim të ngjashëm me një DSLR.
- **Aparat kompakt automatik (point-and-shoot)** (Point-and-Shoot): Aparat kompakt i projektuar për thjeshtësi, me ekspozim dhe fokus automatik. Në masë të madhe është zëvendësuar nga telefonat inteligjentë.
- **Aparat me telemetër** (Rangefinder): Aparat që fokuson me një sistem të lidhur matjeje të distancës, që shihet përmes një dritareje optike më vete.
- **Aparat me vrimë (pinhole)** (Pinhole Camera): Aparat pa objektiv që e formon imazhin përmes një vrime të vogël (parimi i dhomës së errët, camera obscura).
- **Aparat pa pasqyrë (ML, MILC)** (Mirrorless Camera (ML, MILC)): Aparat me objektiva të ndërrueshëm, pa pasqyrë refleksi. Sensori është gjithmonë i ekspozuar dhe ushqen një EVF ose ekranin e pasmë.
- **APO (apokromatik)** (APO (Apochromatic)): Emërtim për objektivat që përdorin xham të posaçëm me shpërndarje të ulët për ta minimizuar aberracionin kromatik.
- **APS**: Australian Photographic Society (Shoqëria Fotografike Australiane).
- **APS-C**: Format sensori prej rreth 23 × 15 mm, me raport 3:2, i quajtur sipas formatit të vjetër të filmit Advanced Photo System “Classic”. Faktori i tij i prerjes (crop) është rreth 1,5× (1,6× te Canon).
- **Artefakte** (Artefacts): Defekte të padëshiruara që shkaktohen nga kapja, kompresimi ose përpunimi, si blloqet e JPEG-ut, halot ose brezat (banding).
- **Autofokus (AF)** (Autofocus (AF)): Aparati e fokuson objektivin vetë në një pikë, në një zonë ose në një subjekt të zbuluar që keni zgjedhur. Shumica e aparateve ju lejojnë edhe të kaloni në fokus manual.
- **Autofokus aktiv** (Active AF): Sistem autofokusi që hedh një rreze (zakonisht infra të kuqe) mbi subjektin për të matur distancën.
- **Autofokus i vazhdueshëm (AI Servo, AF-C, ndjekje servo)** (Continuous AF (AI Servo, AF-C, Servo Tracking)): Modalitet autofokusi që vazhdon ta rregullojë fokusin ndërsa ndiqni një subjekt në lëvizje. Canon e quan AI Servo, Nikon dhe Sony e quajnë AF-C.
- **Autofokus me shumë pika** (Multipoint Autofocus): Modalitet autofokusi që përdor disa pika AF ose një zonë për të gjetur fokusin.
- **Autofokus me zbulim faze (PDAF)** (Phase-Detection Autofocus (PDAF)): Metodë e shpejtë autofokusi që krahason dritën që vjen nga anët e kundërta të objektivit. Përdoret në modulet AF të DSLR-ve dhe në sensorët e aparateve moderne pa pasqyrë.
- **Autofokus parashikues** (Predictive Autofocus): Autofokus që parashikon ku do të jetë një subjekt në lëvizje në çastin e shkrepjes.
- **Autoportret** (Self-Portrait): Imazh i menduar dhe i qëllimshëm i fotografit, i bërë nga vetë fotografi.

### B

- **B&H**: Dyqan i madh pajisjesh fotografike në Nju Jork, i njohur për faqen e tij të internetit dhe për shitjet me postë.
- **Back focus (fokusim prapa pikës)** (Back Focusing): Kur një objektiv fokuson vazhdimisht pak prapa pikës së synuar.
- **Bajt** (Byte): Grup prej 8 bitesh, njësia bazë e madhësisë së skedarëve.
- **Balanca e të bardhës (WB, balanca e ngjyrave)** (White Balance (WB, Colour Balance)): Rregullimi i ngjyrave që tonet neutrale të duken neutrale nën burime të ndryshme drite, në aparat ose gjatë përpunimit.
- **Bashkim ekspozimesh** (Exposure Blending): Kombinimi i kuadrove të së njëjtës skenë me ekspozime të ndryshme, për të ruajtur detajet si në hije, ashtu edhe në zonat e ndritshme.
- **Bean bag (jastëk mbështetës)** (Bean Bag): Qese e butë e mbushur me kokrriza ose me oriz, që e stabilizon aparatin mbi sipërfaqe të pabarabarta.
- **BIF**: Shkurtim i “Birds In Flight”: fotografia e zogjve në fluturim.
- **Bit**: Njësia më e vogël e informacionit dixhital: një 0 ose një 1.
- **Blic** (Flash): Burim drite që lëshon një shpërthim drite shumë të shkurtër dhe intensiv.
- **Blic i dedikuar** (Dedicated Flash): Blic që komunikon plotësisht me një sistem të caktuar aparatesh dhe mbështet TTL, sinkronizimin me shpejtësi të lartë etj.
- **Blic i drejtpërdrejtë** (Direct Flash): Blic i drejtuar drejt e te subjekti nga aparati, që zakonisht jep dritë të fortë dhe të sheshtë.
- **Blic i reflektuar** (Bounce Flash): Blic i drejtuar nga tavani, nga një mur ose nga një reflektor, që të arrijë te subjekti si dritë më e butë dhe më e shpërndarë.
- **Blic me shpejtësi të ulët (sinkronizim i ngadaltë)** (Flash and Drag (Drag the Shutter)): Kombinimi i blicit me një shpejtësi të ulët obturatori, që të regjistrohet më shumë dritë ambienti, në ekuilibër me dritën e blicit.
- **Blic portativ (speedlight, speedlite)** (Speedlight (Speedlite)): Blic kompakt dhe portativ, që vendoset në hot shoe ose mund të ndizet jashtë aparatit.
- **Bllokim i ekspozimit (AEL)** (AE Lock (AEL)): Komandë që bllokon ekspozimin e matur, që të mund ta rikompozoni pamjen pa e lënë aparatin ta matë sërish dritën.
- **Bllokim i fokusit** (AF Lock): Komandë që bllokon distancën e fokusit, që të mund ta rikompozoni pamjen pa e lënë aparatin ta rifokusojë.
- **Bllokim i pasqyrës (mirror lock-up)** (Mirror Lock-up): Funksion i DSLR-ve që e ngre pasqyrën para ekspozimit, për të shmangur dridhjet.
- **Bllokues të këmbëve (cam locks)** (Leg Locks (Cam Locks)): Kapëse (me levë ose me rrotullim) që fiksojnë seksionet e këmbëve të një trekëmbëshi.
- **Bokeh**: Cilësia vizuale e zonave jashtë fokusit në një imazh, sidomos e pikave të turbulluara të dritës.
- **Bracketing (bracketing i ekspozimit, bracketing automatik i ekspozimit / AEB)** (Bracketing (Exposure Bracketing, Auto Exposure Bracketing / AEB)): Bërja e disa shkrepjeve të së njëjtës skenë me ekspozime të ndryshme, zakonisht duke ndryshuar shpejtësinë e obturatorit, për siguri ose për t’i bashkuar në HDR. Bracketing mund të bëhet edhe për fokusin dhe për balancën e të bardhës.

### C

- **Catchlights (dritat në sy)** (Catchlights): Reflektimet e burimeve të dritës në sytë e subjektit, që i bëjnë portretet të duken plot jetë.
- **CCD / CMOS**: Dy llojet kryesore të sensorëve të imazhit. CCD (Charge-Coupled Device) është zëvendësuar në masë të madhe nga CMOS (Complementary Metal-Oxide Semiconductor).
- **Chimping**: Kontrollimi i ekranit të pasmë pas pothuajse çdo shkrepjeje. Zakonisht thuhet me qortim.
- **Cilësi arkivore** (Archival): E bërë me materiale dhe me metoda që i rezistojnë dëmtimit për një kohë të gjatë.
- **Cilësi e imazhit (cilësi e printimit, cilësi)** (Image Quality (Print Quality, Quality)): Vlera e përgjithshme teknike dhe estetike e një fotografie ose e një printimi, e gjykuar sipas mprehtësisë, toneve, shkëlqimit, kokrrizimit ose zhurmës dhe ngjyrës.
- **CMYK**: Cian, Magenta, E verdhë dhe Key (e zeza): modeli zbritës i ngjyrave që përdoret në shtyp, në dallim nga modeli shtues RGB.
- **ColorMunki**: Markë pajisjesh kalibrimi për monitorë dhe printerë, sot pjesë e Calibrite. Spyder dhe X-Rite prodhojnë pajisje të ngjashme.

### Ç

- **Çantë hermetike (dry bag)** (Dry Bag): Çantë e papërshkueshme nga uji, që mbyllet duke u mbështjellë në krye, për të mbrojtur pajisjet pranë ujit.
- **Çasti vendimtar** (Decisive Moment): Ideja e Henri Cartier-Bresson për çastin kalimtar kur elementet e një skene bashkohen në mënyrë kuptimplote.
- **Çelje lokale (dodging)** (Dodging): Çelja e përzgjedhur e një pjese të imazhit, në dhomën e errët ose me softuer.

### D

- **D-Lighting aktiv** (Active D-Lighting): Cilësim i Nikon që ndriçon hijet dhe ruan zonat e ndritshme në skedarët JPEG të përpunuar nga aparati.
- **Diafragmë (iris)** (Diaphragm (Iris)): Unaza e lamelave brenda objektivit, që formon hapjen e rregullueshme.
- **Diapozitiv** (Transparency (Slide)): Film pozitiv që shihet me dritë që kalon përmes tij, p.sh. një diapozitiv 35 mm në kornizë.
- **Difraksion** (Diffraction): Përhapja e dritës kur kalon nëpër një hapje shumë të vogël, gjë që e zbut imazhin në hapje të vogla, si f/16–f/22. Sensorët më të vegjël e shfaqin më herët.
- **Difuzor** (Diffuser): Material i tejdukshëm që vendoset midis dritës dhe subjektit për ta zbutur dritën.
- **Diptik** (Diptych): Dy imazhe të lidhura me njëri-tjetrin, që paraqiten si çift.
- **Distancë fokale** (Focal Length): Distanca, në milimetra, nga qendra optike e objektivit deri te sensori kur fokusi është në pafundësi. Përcakton zmadhimin dhe këndin e shikimit.
- **Distancë fokale ekuivalente (ekuivalent i formatit të plotë, ekuivalencë e objektivit)** (Effective Focal Length (Full-Frame Equivalent, Lens Equivalence)): Distanca fokale që do të jepte të njëjtën fushëpamje në një aparat me format të plotë: distanca fokale reale × faktori i prerjes. Një objektiv 50 mm në një trup APS-C 1,5× sillet si një 75 mm.
- **Distancë hiperfokale** (Hyperfocal Distance): Distanca e fokusit që jep thellësinë më të madhe të fushës për një hapje diafragme dhe një distancë fokale të caktuar, duke mbajtur mjaftueshëm të mprehtë gjithçka nga rreth gjysma e asaj distance deri në pafundësi.
- **Distancë minimale e fokusit (MFD)** (MFD (Minimum Focus Distance)): Distanca më e afërt në të cilën mund të fokusojë një objektiv.
- **DNG (Digital Negative)**: Formati i hapur i skedarëve Raw i Adobe.
- **Dokumentar social** (Social Documentary): Fotografi dokumentare e përqendruar te çështjet sociale ose mjedisore. Përkufizimet ndryshojnë.
- **DPI (pika për inç)** (DPI (Dots Per Inch)): Masë e dendësisë së printimit të një printeri. Shpesh ngatërrohet me PPI.
- **DPP (Digital Photo Professional)**: Softueri falas i Canon për përpunimin e skedarëve Raw dhe për redaktim.
- **DPReview**: Faqe interneti me histori të gjatë, me teste të hollësishme aparatesh dhe me forume.
- **Dridhje e aparatit** (Camera Shake): Turbullim i shkaktuar nga lëvizja e aparatit gjatë ekspozimit, zakonisht sepse shpejtësia e obturatorit është shumë e ngadaltë për të fotografuar me aparatin në dorë.
- **Dritë ambienti (dritë e disponueshme)** (Ambient Light (Available Light)): Drita që ndodhet tashmë në skenë, natyrale ose artificiale, para se të shtoni blicin ose modifikuesit e dritës.
- **Dritë artificiale** (Artificial Light): Çdo burim drite i krijuar nga njeriu, p.sh. llamba me tungsten, fluoreshente, LED ose blic.
- **Dritë e butë (dritë e shpërndarë)** (Soft Light (Diffuse Light)): Dritë nga një burim i madh ose i shpërndarë, si qielli i vrenjtur, një dritare ose një softbox. Jep hije të lehta dhe graduale, kontrast të ulët, dhe i zbukuron portretet.
- **Dritë e dukshme** (Visible Light): Gjatësitë e valës që mund të shohë syri i njeriut, rreth 380–700 nanometra.
- **Dritë e fortë** (Hard Light): Dritë nga një burim i vogël ose i largët, si dielli i drejtpërdrejtë ose blici pa difuzor, që krijon hije të prera, kontrast të fortë dhe teksturë të theksuar.
- **Dritë fluoreshente** (Fluorescent Light): Drita e tubave fluoreshentë. Ngjyra e saj ndryshon, dhe tubat më të vjetër shpesh japin një nuancë të gjelbër.
- **Dritë inkandeshente / tungsten** (Incandescent / Tungsten Light): Drita e një filamenti të nxehtë, e ngrohtë dhe portokalli, rreth 2 700–3 200 K.
- **Dritë kryesore (key light)** (Key Light (Main Light)): Burimi kryesor dhe më i fortë i dritës që ndriçon subjektin.
- **Dritë mbushëse (blic mbushës)** (Fill Light (Fill Flash)): Dritë dytësore, nga një blic, një reflektor ose një llambë, që përdoret për të çelur hijet e krijuara nga drita kryesore.
- **Dritë modelimi** (Modelling Light): Llambë e vazhdueshme në një blic studioje, që tregon paraprakisht ku do të bjerë drita e blicit.
- **Dritë natyrale** (Natural Light): Drita e diellit, e qiellit ose e hënës, në dallim nga drita e krijuar nga njeriu.
- **Dritë unazore (ring light)** (Ring Light): Dritë rrethore rreth objektivit që jep ndriçim të njëtrajtshëm, pa hije, e përdorur për makro dhe për fotografi bukurie.
- **Dritëhije (chiaroscuro)** (Chiaroscuro): Kontrast i fortë dhe i qëllimshëm midis dritës dhe errësirës, i huazuar nga piktura.
- **Dual Pixel CMOS AF**: Teknologji e Canon ku çdo piksel ndahet në dy, për autofokus me zbulim faze në sensor, në pjesën më të madhe të kuadrit.
- **Dyngjyrësh (duotone)** (Duotone): Imazh i printuar ose i tonifikuar me dy ngjyra, zakonisht e zeza plus një bojë tjetër.

### E

- **E drejtë autori** (Copyright): E drejta ligjore e krijuesit për të kontrolluar si kopjohet dhe si përdoret një vepër.
- **Edicion** (Edition): Term i përdorur në mënyrë mjaft të lirë për një grup ose një seri të përcaktuar printimesh. Gjithmonë pyesni shitësin se çfarë do të thotë saktësisht.
- **Efekt ylli (diell në formë ylli)** (Starburst (Sunstar)): Rreze drite që dalin nga pikat e ndritshme kur fotografohet me hapje të vogla, të shkaktuara nga difraksioni në lamelat e diafragmës.
- **Ekip fotografik** (Photography Team): Në kontekstin e APS, grup i krijuar për një event të caktuar, që mund ta përfaqësojë ose jo një klub.
- **Ekran LCD** (LCD Screen): Ekrani me kristale të lëngëta në pjesën e pasme të shumicës së aparateve.
- **Ekspozim** (Exposure): Sasia e përgjithshme e dritës që arrin te sensori ose te filmi, e përcaktuar nga hapja e diafragmës, shpejtësia e obturatorit dhe ISO-ja.
- **Ekspozim automatik (AE)** (Auto Exposure (AE)): Aparati e mat skenën dhe e cakton ekspozimin vetë.
- **Ekspozim djathtas (ETTR)** (Expose to the Right (ETTR)): Ekspozimi sa më i ndritshëm të jetë e mundur pa prerë zonat e ndritshme, në mënyrë që histogrami të qëndrojë nga e djathta, për ta maksimizuar cilësinë e hijeve. Imazhi pastaj errësohet gjatë përpunimit.
- **Ekspozim gjysmautomatik** (Semi-Auto Exposure): Modalitete ku ju caktoni një ose dy variabla dhe aparati cakton të tjerat, p.sh. përparësi diafragme ose obturatori, ose Auto ISO.
- **Ekspozim i gjatë** (Long Exposure (Timed Exposure)): Ekspozim që zgjat nga rreth një sekondë deri në disa minuta ose më shumë, i përdorur për të turbulluar lëvizjen ose për të mbledhur dritë natën.
- **Ekspozim i shumëfishtë** (Multiple Exposure): Kombinimi i dy ose më shumë ekspozimeve në një kuadër, në aparat ose gjatë përpunimit.
- **Ekspozim manual (M)** (Manual Exposure (M)): Ju vetë caktoni hapjen e diafragmës, shpejtësinë e obturatorit dhe ISO-n, zakonisht duke u udhëhequr nga fotometri.
- **Elementë optikë (lente)** (Lens Elements): Copat e veçanta të xhamit që përbëjnë një objektiv.
- **Errësim lokal (burning)** (Burning): Errësimi selektiv i një pjese të imazhit, në dhomën e errët ose me softuer.
- **EXIF (Exchangeable Image File Format)**: Standard për meta të dhënat e përfshira në skedarët e imazheve: aparati, objektivi, cilësimet, data etj.

### F

- **Faktor i prerjes (crop factor)** (Crop Factor): Raporti midis diagonales së një sensori dhe asaj të formatit të plotë (p.sh. 1,5×, 1,6×, 2×). Shumëzoni distancën fokale me të për të marrë fushëpamjen ekuivalente në format të plotë.
- **Filigran (watermark)** (Watermark): Logo ose tekst i vendosur mbi një imazh për të identifikuar krijuesin ose mbajtësin e të drejtave të autorit.
- **Film negativ** (Negative Film): Film që regjistron një imazh të përmbysur (negativ), nga i cili bëhen printime pozitive.
- **Filtër** (Filter): Element optik që vendoset përpara (ose ndonjëherë prapa) objektivit për ta modifikuar dritën, p.sh. UV, polarizues, ND ose ND i shkallëzuar.
- **Filtër anti-aliasing (filtër AA, filtër optik me kalim të ulët, OLPF)** (Anti-Aliasing (AA) Filter (Optical Low-Pass Filter, OLPF)): Filtër përpara sensorit që e turbullon pak imazhin për të pakësuar aliasing-un dhe efektin moiré, me një humbje të vogël rezolucioni. Shumë aparate moderne nuk e kanë.
- **Filtër i shkallëzuar (gradual)** (Graduated (Grad) Filter): Filtër që është i errët në një pjesë dhe i tejdukshëm në një tjetër, me një kalim midis tyre; përdoret për të errësuar qiejt e ndritshëm.
- **Filtër ND (densitet neutral)** (ND Filter (Neutral Density)): Filtër gri që e pakëson dritën hyrëse në mënyrë të njëtrajtshme, pa ndryshuar ngjyrën. Lejon shpejtësi të ulëta të obturatorit ose hapje të mëdha në dritë të fortë, p.sh. ujëvara të mëndafshta në dritën e ditës.
- **Filtër polarizues** (Polarising Filter): Filtër që i pret shkëlqimet dhe reflektimet nga sipërfaqet jometalike, e thellon blunë e qiellit dhe e rrit ngopjen.
- **Filtër polarizues linear** (Linear Polariser): Lloj më i vjetër filtri polarizues, që mund ta pengojë autofokusin dhe matjen e dritës në aparatet moderne.
- **Filtër polarizues rrethor (CPL)** (Circular Polariser (CPL)): Filtri polarizues standard i sotëm. Është i përputhshëm me autofokusin dhe me matjen e dritës, ndryshe nga një polarizues linear.
- **Filtër skylight (1A / 1B)** (Skylight Filter (1A / 1B)): Filtër paksa rozë që e ngroh nuancën e ftohtë të dritës së ditës dhe të hijes. Përdoret kryesisht për të mbrojtur objektivin.
- **Filtër UV** (UV Filter): Filtër që bllokon dritën ultravjollcë. Me sensorët dixhitalë, përdoret kryesisht për të mbrojtur elementin e përparmë të objektivit.
- **Firmware**: Softueri i integruar që drejton një aparat, një objektiv ose një blic. Shpesh mund të përditësohet.
- **Fizarmonikë (bellows)** (Bellows): Zgjatim fleksibël në formë fizarmonike midis objektivit dhe trupit të aparatit, që lejon fokusimin nga shumë afër.
- **Flare (reflekse drite në objektiv)** (Flare (Lens Flare)): Dritë e humbur që shpërndahet brenda objektivit dhe shkakton mjegullim, ulje të kontrastit ose forma fantazmë. Një kapuç objektivi ndihmon. Disa fotografë e përdorin flare-in në mënyrë krijuese.
- **Focus breathing (frymëmarrje e fokusit)** (Focus Breathing (Lens Breathing)): Ndryshim i lehtë i këndit të shikimit kur objektivi ndryshon distancën e fokusit. Vihet re sidomos në video.
- **Focus peaking**: Ndihmë në ekran që i thekson me ngjyrë skajet që janë në fokus, për të ndihmuar fokusimin manual.
- **Focus stacking (mbivendosje fokusi)** (Focus Stacking): Kombinimi i disa kuadrove të fokusuar në distanca të ndryshme, për të marrë më shumë thellësi fushe nga ç’lejon një shkrepje e vetme.
- **Fokus** (Focus): Pika në të cilën drita që vjen nga subjekti bashkohet për të formuar një imazh të mprehtë.
- **Fokus manual (MF)** (Manual Focus (MF)): Fokusimi duke e rrotulluar me dorë unazën e fokusit të objektivit.
- **Fokus selektiv** (Selective Focus): Mbajtja e qëllimshme e vetëm një pjese të imazhit të mprehtë.
- **Fokusim i brendshëm (IF)** (Internal Focusing (IF)): Konstruksion objektivi që fokuson duke lëvizur elementë të brendshëm, kështu që gjatësia e objektivit nuk ndryshon.
- **Fokusim me butonin e pasmë** (Back-Button Focusing): Caktimi i autofokusit te një buton në pjesën e pasme, në mënyrë që fokusimi të jetë i ndarë nga butoni i shkrepjes.
- **Fole jack** (Jack): Fole për spinën e një kablloje, p.sh. për një mikrofon ose për një telekomandë.
- **Format (orientim portret / peizazh)** (Format (Portrait / Landscape Orientation)): Orientimi i një kuadri. Portreti është më i lartë se i gjerë (p.sh. 2:3); peizazhi është më i gjerë se i lartë (p.sh. 3:2).
- **Format i mesëm** (Medium Format): Sensorë ose filma më të mëdhenj se formati i plotë, p.sh. 44 × 33 mm në dixhital ose 6 × 6 cm në film.
- **Format i plotë (FF)** (Full Frame (FF)): Sensor me madhësinë e filmit 35 mm, rreth 36 × 24 mm.
- **Format i shkrepjes** (Capture Format): Lloji i skedarit (JPEG, Raw, HEIF), raporti i aspektit ose orientimi që zgjidhet gjatë fotografimit.
- **Format skedari (format imazhi)** (File Format (Image Format)): Mënyra si kodohen dhe ruhen të dhënat e imazhit, p.sh. JPEG, HEIF, TIFF, PSD ose Raw.
- **Formatim i kartës së memories** (Formatting a Memory Card): Përgatitja e një karte për përdorim në aparat. Kjo i fshin të gjitha të dhënat që ka.
- **Foto dokumentuese (record shot)** (Record Shot): Imazh i thjeshtë, dokumentar, me pak qëllim krijues.
- **Foto e kapur në çast** (Grab Shot): Foto e bërë me nxitim, shpesh e papërpunuar nga ana teknike ose artistike.
- **Foto protokollare (grip-and-grin)** (Grip-and-Grin): Foto e pozuar e njerëzve që shtrëngojnë duart ose mbajnë një çmim gjatë një eventi.
- **Foto spontane** (Candid): Imazh natyral, pa pozim, i bërë shpesh pa e kuptuar subjekti.
- **Fotogazetari** (Photojournalism): Fotografi që tregon histori lajmesh dhe ngjarjesh reale, ku saktësia është mbi të gjitha.
- **Fotografi** (Photograph): Imazh i krijuar duke regjistruar dritën në një material të ndjeshëm ose në një sensor.
- **Fotografi arkitekture** (Architectural Photography): Fotografimi i ndërtesave, i ambienteve të brendshme, i urave dhe i strukturave të tjera të ndërtuara nga njeriu. Përkufizimet ndryshojnë.
- **Fotografi artistike (fine art)** (Fine Art Photography): Fotografi e bërë kryesisht si shprehje artistike e vizionit të fotografit.
- **Fotografi dokumentare** (Documentary Photography): Regjistrime fotografike të vërteta dhe të drejtpërdrejta të njerëzve, vendeve dhe ngjarjeve, të përdorura shpesh në reportazh. Përkufizimet ndryshojnë.
- **Fotografi e kafshëve të egra** (Wildlife Photography): Fotografimi i kafshëve të egra, jo shtëpiake, në mjedisin e tyre natyror. Përkufizimet ndryshojnë.
- **Fotografi infra të kuqe** (Infrared Photography): Fotografi me dritë infra të kuqe, me gjatësi vale pak më të gjata se e kuqja e dukshme, zakonisht me një aparat të konvertuar ose me një filtër IR.
- **Fotografi kompjuterike (computational photography)** (Computational Photography): Përdorimi i softuerit për të kombinuar ose përpunuar disa shkrepje në një imazh të vetëm, si te HDR-ja e telefonave, te modalitetet e natës dhe te turbullimi i sfondit në portrete.
- **Fotografi rruge (street photography)** (Street Photography): Fotografi spontane e jetës së përditshme në vende publike.
- **Fotografi stok (stock)** (Stock Photography): Imazhe me licencë për përdorim tregtar dhe editorial.
- **Fotografim i lidhur me kompjuter (tethered)** (Tethered Shooting): Lidhja e aparatit me një kompjuter, në mënyrë që imazhet të shfaqen menjëherë në ekran sapo bëhen.
- **Fotometër** (Light Meter): Pajisje, e integruar në aparat ose e dorës, që mat dritën për të përcaktuar ekspozimin.
- **Fotometër për dritën rënëse** (Incident Light Meter): Matës dore që mat dritën që bie mbi subjektin, jo atë që reflektohet prej tij, kështu që subjektet e errëta ose të ndritshme nuk e mashtrojnë.
- **Fotomikrografi** (Photomicrography): Fotografimi i subjekteve përmes një mikroskopi.
- **FPS (kuadro në sekondë)** (FPS (Frames Per Second)): Sa imazhe mund të kapë një aparat në sekondë kur shkrep në seri, ose shpejtësia e kuadrove të videos.
- **Frekuencë rifreskimi** (Refresh Rate): Sa herë në sekondë përditësohet një ekran, në Hz.
- **Front focus (fokusim përpara pikës)** (Front Focusing): Kur një objektiv fokuson vazhdimisht pak përpara pikës së synuar.

### G

- **Gain (përforcim)** (Gain): Përforcimi elektronik i sinjalit të sensorit, që në fakt është ajo që bën rritja e ISO-s.
- **Gamë dinamike (DR, gamë tonale)** (Dynamic Range (DR, Tonal Range)): Shtrirja nga tonet më të errëta te tonet më të ndritshme të një skene, e matur në stope, ose shtrirja që një sensor mund të regjistrojë me detaje. Aparatet zakonisht kapin më pak nga sa mund të shohë syri i njeriut.
- **Gamë kontrasti** (Contrast Range): Shtrirja e toneve në një imazh, nga e zeza (0) te e bardha (255) në një histogram me 8 bit.
- **Gamë ngjyrash (gamut)** (Gamut): Gama e ngjyrave që mund të riprodhojë një pajisje ose një hapësirë ngjyrash.
- **Gamma**: Kurba që i lidh vlerat e pikselëve me ndriçueshmërinë e shfaqur, që tonet të duken natyrale në ekran.
- **GAS (sindroma e blerjes së pajisjeve)** (GAS (Gear Acquisition Syndrome)): Term shakaje për dëshirën për të blerë vazhdimisht pajisje të tjera.
- **Gigabajt (GB)** (Gigabyte (GB)): 1 024 megabajt, ose 1 000 MB në përdorimin dhjetor.
- **Gobo**: Objekt që vendoset përpara një drite për ta bllokuar ose për t’i dhënë formë motivit të saj (nga anglishtja “go between”).
- **Goditje e pasqyrës (mirror slap)** (Mirror Slap): Dridhje e shkaktuar nga ngritja e pasqyrës së një DSLR-je. Duket më shumë në shpejtësi mesatarisht të ulëta të obturatorit.
- **Grafik MTF** (MTF Chart): Grafik i Modulation Transfer Function, që tregon kontrastin dhe rezolucionin e një objektivi nga qendra deri në skaje.
- **Gramaturë (g/m²)** (Grams per Square Metre (GSM)): Pesha e letrës, që tregon përafërsisht trashësinë e saj.
- **Gravurë me acid (etching)** (Etching): Teknikë grafike ku një imazh gdhendet me acid në një pllakë metalike, pastaj lyhet me bojë dhe printohet.
- **Gjendje e ruajtjes** (Condition): Gjendja fizike e një printimi, përfshirë dëmtimet ose defektet e mundshme, që në tregun e artit zakonisht vlerësohet nga e përsosur deri në e dobët.
- **Gjerësi ekspozimi (latitude)** (Latitude (Exposure Latitude)): Sa shumë mund të mbiekspozohet ose të nënekspozohet një imazh dhe të japë ende detaje të përdorshme.
- **Gjurmë drite** (Light Trails): Vija të regjistruara nga dritat që lëvizin, si ato të trafikut, gjatë një ekspozimi të gjatë.

### H

- **Halo** (Haloes): Kontura të ndritshme ose të errëta rreth skajeve, të shkaktuara nga mprehja e tepërt ose nga rregullime lokale të forta.
- **Hapësirë negative** (Negative Space): Zona të zbrazëta ose të lira rreth subjektit, që e theksojnë atë.
- **Hapësirë ngjyrash** (Colour Space): Gamë e përcaktuar ngjyrash që përdoret për të paraqitur një imazh, p.sh. sRGB, Adobe RGB ose ProPhoto RGB. Shumica e ekraneve dhe e printerëve nuk mund t’i shfaqin të gjitha ngjyrat e hapësirave më të gjera.
- **Hapje e diafragmës** (Aperture): Hapja e rregullueshme e objektivit, që kontrollon sa dritë arrin te sensori ose te filmi. Matet me numra f dhe ndikon edhe në thellësinë e fushës. Funksionon pak a shumë si bebja e syrit.
- **Hapje e madhe e diafragmës** (Large Aperture (Wide Aperture)): Hapje e gjerë e objektivit, pra një numër f i vogël, si f/1,8 ose f/2,8.
- **Hapje e vogël e diafragmës** (Small Aperture): Hapje e ngushtë e objektivit, pra një numër f i madh, si f/16.
- **Hapje maksimale e diafragmës** (Maximum Aperture): Hapja më e gjerë që mund të arrijë një objektiv (numri f më i ulët).
- **Hapje minimale e diafragmës** (Minimum Aperture): Hapja më e vogël deri në të cilën mund të mbyllet diafragma e një objektivi (numri f më i lartë, p.sh. f/22).
- **HDR (gamë dinamike e lartë)** (HDR (High Dynamic Range)): Kombinimi i disa ekspozimeve, ose përpunimi i një skedari të vetëm Raw, për të treguar detajet në një skenë me diferenca shumë të mëdha ndriçueshmërie.
- **High key**: Imazh i përbërë kryesisht nga tone të çelëta, me shumë pak hije.
- **Hije** (Shadows): Zonat më të errëta të një imazhi.
- **Histogram**: Grafik i toneve të imazhit nga e zeza (majtas) te e bardha (djathtas), për RGB-në e kombinuar ose për çdo kanal. Përdoret për të gjykuar ekspozimin dhe zonat e prera.
- **Histori (rrëfim)** (Story): Mesazhi ose rrëfimi që përcjell një imazh.
- **Hot shoe (fole aksesorësh)** (Hot Shoe): Foleja në krye të aparatit, me kontakte elektrike, për një blic ose për një aksesor tjetër.

### I

- **I djegur** (Blown Out): Zona të ndritshme aq të mbiekspozuara sa janë krejt të bardha, pa asnjë detaj që mund të rikuperohet.
- **I mbiekspozuar** (Overexposed): Imazh shumë i ndritshëm, me detaje të humbura në zonat e ndritshme.
- **I nënekspozuar** (Underexposed): Imazh shumë i errët, me detaje të humbura në hije.
- **I papërshkueshëm nga uji** (Waterproof): I mbyllur hermetikisht për përdorim nën ujë deri në një thellësi të caktuar.
- **I përpunuar** (Processed): Skedar imazhi që është ndryshuar ose zhvilluar nga gjendja e tij origjinale.
- **I prerë (clipped)** (Clipped): Tone të shtyra përtej kufijve të sensorit: ose zona të ndritshme krejt të bardha, ose hije krejt të zeza, pa detaje. Duken në skajet e histogramit.
- **I tejdukshëm** (Translucent): Që lë të kalojë njëfarë drite, duke e shpërndarë.
- **I tejmprehur** (Over-Sharpened): Imazh me skaje të ashpra, halo dhe tekstura kokrrizore nga mprehja e tepërt.
- **I tejpërpunuar** (Over-Processed): Imazh i përpunuar aq shumë sa duket i panatyrshëm.
- **IBIS (stabilizim i integruar në trup)** (IBIS (In-Body Image Stabilisation)): Sistem stabilizimi që e lëviz sensorin për të kundërshtuar dridhjen e aparatit.
- **Imazh** (Image): Çdo paraqitje vizuale dydimensionale. Në fotografi, figura e regjistruar në film ose në sensor.
- **Imazh abstrakt** (Abstract Image): Fotografi që mbështetet te ngjyra, forma, vija, tekstura ose drita dhe jo te një subjekt i dallueshëm. Përkufizimet ndryshojnë.
- **Imazh dixhital i projektuar (PDI)** (PDI (Projected Digital Image)): Kategori konkursi për imazhe që shihen në ekran dhe jo të printuara.
- **Imazh i butë (pa mprehtësi)** (Soft Image): Imazh që nuk ka mprehtësi te subjekti kryesor.
- **Imazh i mprehtë** (Sharp Image): Imazh me fokus të qartë dhe pa turbullim të padëshiruar.
- **Imazh i përbërë (kompozit)** (Composite Image): Imazh i vetëm i ndërtuar nga pjesë të dy ose më shumë fotografive.
- **Imazh natyre** (Nature Image): Në konkurse, imazh që ndjek rregulla të rrepta për subjektin dhe për sasinë e përpunimit të lejuar. Kontrolloni gjithmonë përkufizimin e konkursit përkatës.
- **Imazhe eksperimentale** (Experimental Images): Imazhe të bëra me teknika jo të zakonshme fotografimi ose përpunimi.
- **Impakt** (Impact): Goditja e menjëhershme emocionale ose vizuale që jep një imazh.
- **ISO**: Cilësim i ndjeshmërisë së sensorit, ose i përforcimit të sinjalit. Vlerat e ulëta (p.sh. ISO 100) japin imazhet më të pastra; vlerat e larta (p.sh. ISO 3200+) lejojnë fotografimin me pak dritë, por shtojnë zhurmë. Emri vjen nga International Organization for Standardization (Organizata Ndërkombëtare për Standardizim), me seli në Gjenevë.

### J

- **Jetëgjatësi / qëndrueshmëri** (Longevity / Stability): Sa kohë i reziston një printim ose një material zbehjes dhe dëmtimit.
- **Joystick**: Komandë e vogël me shumë drejtime, që përdoret për të lëvizur pikën AF ose për të lundruar në menytë.
- **JPEG**: Format imazhi i kompresuar, shumë i përhapur. Aparati i përpunon të dhënat Raw me cilësimet që keni zgjedhur dhe hedh pjesën tjetër, duke dhënë skedarë më të vegjël, por më pak fleksibël. Kompresimi ka humbje.

### K

- **Kabllo sinkronizimi** (Sync Cord (Sync Lead)): Kabllo që lidh aparatin me një blic jashtë aparatit.
- **Kabllo shkrepëse** (Cable Release): Aksesor me kabllo, sot zakonisht elektronik, që shkrep obturatorin pa e prekur aparatin. Shihni edhe “Shkrepës në distancë (telekomandë)”.
- **Kalim hije-dritë** (Edge Transfer): Sa shpejt kalon skaji i një hijeje nga e errëta në të çelët. Kalimi është i menjëhershëm me dritë të fortë dhe gradual me dritë të butë.
- **Kanal (kanalet e ngjyrave)** (Channel (Colour Channels)): Përbërësit e veçantë të ngjyrës së një imazhi, p.sh. kanalet e kuq, jeshil dhe blu të një skedari RGB, që mund të përpunohen veç e veç.
- **Kapakë drite (barndoors)** (Barndoors): Kapakë me menteshë në të katër anët e një drite, që i japin formë dritës dhe ia kufizojnë përhapjen.
- **Kapuç objektivi (parasol)** (Lens Hood): Aksesor në pjesën e përparme të objektivit që bllokon dritën anësore, për të pakësuar flare-in dhe për të mbrojtur elementin e përparmë.
- **Kartë CF (CompactFlash)** (CF Card (CompactFlash)): Format më i vjetër dhe më i madh kartash memorieje, i përdorur në shumë DSLR profesionale.
- **Kartë CFexpress** (CFexpress Card): Standard modern dhe shumë i shpejtë kartash memorieje, për seri shkrepjesh me rezolucion të lartë dhe për video.
- **Kartë gri** (Grey Card): Kartë referimi gri e mesme (18 %), që përdoret për matje të saktë të dritës dhe për balancën e të bardhës.
- **Kartë memorieje** (Memory Card): Hapësirë ruajtjeje e lëvizshme për imazhe dhe video, p.sh. SD, CFexpress ose CF.
- **Kartë SD** (SD Card): Secure Digital, formati më i zakonshëm i kartave të memories për aparate (SDHC/SDXC, UHS-I/II).
- **Karton montimi (montim i printimit)** (Mount (Print Mounting)): Kartoni mbi të cilin ngjitet një printim. Montimi me qoshe e mban printimin me qoshe që hiqen. Montimi i thatë e ngjit përgjithmonë me një fletë që aktivizohet nga nxehtësia.
- **Katalogim** (Cataloguing): Organizimi i imazheve me fjalë kyçe, vlerësime dhe meta të dhëna, që të gjenden lehtë më vonë (Lightroom është një mjet i zakonshëm për këtë).
- **Kënd i shikimit (fushë pamjeje)** (Angle of View (Field of View)): Sa pjesë të skenës përfshin një objektiv, e shprehur në gradë. Varet nga distanca fokale dhe nga madhësia e sensorit.
- **Kinematografi** (Cinematography): Arti dhe teknika e regjistrimit të imazheve në lëvizje për kinemanë dhe për videon.
- **Klonim (fshirje me klonim)** (Clone Out (Cloning)): Heqja e njollave ose e elementeve shqetësuese duke kopjuar pikselë nga një pjesë tjetër e imazhit.
- **Klub fotografik** (Photography Club): Në kontekstin e APS, grup i njohur përmes anëtarësimit në shoqatën fotografike të një shteti ose territori australian (me kuota dhe sigurim), ose grup që mund të vërtetojë se ka një strukturë formale.
- **Kllapë në formë L (L-bracket)** (L-Bracket): Pllakë në formë L që ju lejon ta kaloni shpejt një aparat të montuar në trekëmbësh nga orientimi peizazh në orientimin portret.
- **Kohë rimbushjeje** (Recycling Time): Koha që i duhet një blici për t’u rimbushur midis dy shkrepjeve.
- **Kokë 3D (pan-and-tilt)** (Pan-and-Tilt Head): Kokë trekëmbëshi me komanda të veçanta për lëvizjen horizontale dhe për lëvizjen vertikale.
- **Kokë gimbal** (Gimbal Head): Kokë trekëmbëshi që i ekuilibron teleobjektivat e rëndë, që të lëvizin butë në çdo drejtim.
- **Kokë sferike (ball head)** (Ball Head): Kokë trekëmbëshi që rrotullohet lirisht në të gjitha drejtimet dhe bllokohet me një komandë të vetme.
- **Kokë zoom** (Zoom Head): Kokë blici që e përshtat gjerësinë e rrezes së saj me distancën fokale të objektivit.
- **Kokrrizim** (Grain): Tekstura kokrrizore e dukshme e filmit. Ekuivalenti i saj dixhital është zhurma.
- **Kompensim i ekspozimit** (Exposure Compensation): Udhëzimi që i jepet aparatit për ta bërë imazhin më të ndritshëm (+) ose më të errët (−) nga ç’sugjeron matësi i tij. Nevojitet sepse matësit supozojnë një skenë gri të mesme, kështu që subjektet shumë të çelëta ose shumë të errëta i mashtrojnë.
- **Kompozim** (Composition): Rregullimi i elementeve brenda kuadrit.
- **Kompresim me humbje** (Lossy Compression): Kompresim që hedh disa të dhëna për t’i bërë skedarët më të vegjël, p.sh. JPEG.
- **Kompresim pa humbje** (Lossless Compression): Kompresim që e zvogëlon skedarin pa hedhur asnjë të dhënë, p.sh. LZW në TIFF ose Raw pa humbje.
- **Kontrast** (Contrast): Dallimi midis toneve të çelëta dhe toneve të errëta në një imazh.
- **Kontroll i skajeve të kuadrit** (Edge Patrol): Kontrollimi i skajeve të kuadrit për elemente që tërheqin vëmendjen, para shkrepjes ose para printimit.
- **Konvertues Raw** (Raw Converter): Softuer që i përpunon skedarët Raw në imazhe që mund të shihen, p.sh. Lightroom, Camera Raw, Capture One ose DPP.
- **Kopje rezervë** (Backup): Kopje e skedarëve tuaj të imazheve në një pajisje ose në një shërbim tjetër ruajtjeje, që mbahet për rast humbjeje.
- **Kornizim** (Framing): Përdorimi i elementeve të skenës, si dyert ose degët, për ta rrethuar subjektin kryesor dhe për ta drejtuar shikimin. Gjithashtu, thjesht mënyra si është kompozuar shkrepja.
- **Kritikë** (Critique): Vlerësim i informuar i pikave të forta dhe të dobëta të një imazhi.
- **Kufizues i fokusit** (Focus Limiter): Çelës në objektiv që e kufizon shtrirjen e autofokusit, që fokusimi të jetë më i shpejtë.
- **Kundërdritë (contre-jour)** (Contre-jour): Fotografim drejt e kundër burimit të dritës. Contre-jour është fjalë frënge, që do të thotë “kundër ditës”.
- **Kuti drite / tavolinë drite** (Light Box): Tendë e vogël e tejdukshme që jep dritë të butë, pa hije, për fotot e produkteve. Gjithashtu, panel i ndriçuar nga pas për të parë negativët dhe diapozitivët.

### L

- **LED**: Diodë që lëshon dritë (Light-Emitting Diode), e përdorur në dritat e vazhdueshme dhe në ekrane.
- **Lensbaby**: Markë objektivash krijues që japin efekte fokusi selektiv dhe turbullimi.
- **Lente close-up (dioptri)** (Close-up Filter (Dioptre)): Lente zmadhuese që vidhoset në objektiv dhe e lejon të fokusojë më nga afër. Në të vërtetë nuk është filtër.
- **Letër Jac** (Jac Paper): Markë fletësh të holla ngjitëse nga të dyja anët, që përdoren për të montuar printimet.
- **Letër mat** (Matt Paper): Letër fotografike me sipërfaqe që nuk reflekton dhe nuk shkëlqen.
- **Letër me shkëlqim** (Gloss Paper): Letër fotografike me sipërfaqe të shndritshme, që reflekton shumë.
- **Letër metalike** (Metallic Paper): Letër fotografike me sipërfaqe sedefi, shumë të shndritshme.
- **Letër perlë** (Pearl Paper): Letër fotografike me sipërfaqe midis satinës dhe shkëlqimit.
- **Letër satinë** (Satin Paper): Letër fotografike me shkëlqim të ulët, gjysmë mat.
- **Lexues kartash** (Card Reader): Pajisje që lidh një kartë memorieje me kompjuterin për të transferuar skedarët.
- **Lëvizje e qëllimshme e aparatit (ICM)** (Intentional Camera Movement (ICM)): Lëvizja e qëllimshme e aparatit gjatë një ekspozimi të ngadaltë, për të krijuar turbullim artistik.
- **Li-ion**: Bateri e rimbushshme me jone litiumi.
- **Libër fotografik** (Photo Book): Koleksion fotografish i printuar dhe i lidhur.
- **Light painting (pikturim me dritë)** (Light Painting): Lëvizja e një burimi drite gjatë një ekspozimi të gjatë, për të “pikturuar” me dritë një skenë ose për të vizatuar forma.
- **Lightroom (Lr)**: Aplikacioni i Adobe për katalogimin e fotove dhe për përpunimin e skedarëve Raw.
- **Ligji i katrorit të anasjelltë** (Inverse Square Law): Intensiteti i dritës bie me katrorin e distancës: kur distanca dyfishohet, mbetet një e katërta e dritës.
- **Litografi** (Lithograph): Printim i bërë nga një pllakë e sheshtë, ku zonat e imazhit trajtohen që të mbajnë bojën. Përdoret për postera dhe për riprodhime artistike.
- **Live view**: Imazhi i sensorit në kohë reale, i shfaqur në ekranin e pasmë ose në EVF.
- **Low key**: Imazh i përbërë kryesisht nga tone të errëta.
- **Luks** (Lux): Njësi e ndriçimit: sa dritë bie mbi një sipërfaqe (lumen për metër katror).
- **Lumen** (Lumens): Sasia e përgjithshme e dritës së dukshme që lëshon një burim.
- **LZW**: Algoritmi Lempel-Ziv-Welch, një mundësi kompresimi pa humbje që përdoret në skedarët TIFF.

### M

- **Madhësi e sensorit** (Sensor Size): Përmasat fizike të një sensori, p.sh. format i mesëm, format i plotë, APS-C, Micro Four Thirds ose 1 inç.
- **Makro** (Macro): Fotografi nga afër në madhësi natyrale (zmadhim 1:1) ose më të madhe. Një objektiv makro është projektuar për të fokusuar kaq afër. Shpesh përdoret më lirshëm për çdo pamje shumë nga afër.
- **Matje e dritës** (Light Metering): Veprimi i matjes së dritës për të caktuar ekspozimin. Shihni “Modalitetet e matjes”.
- **Matje e dritës së reflektuar** (Reflective Metering): Matja e dritës që reflektohet nga subjekti, që është ajo që bëjnë fotometrat e aparateve. Subjektet shumë të ndritshme ose shumë të errëta mund ta mashtrojnë.
- **Matje me peshë në qendër** (Centre-Weighted Metering): Modalitet matjeje që mat gjithë kuadrin, por i jep peshën më të madhe qendrës.
- **Matje në pikë (spot)** (Spot Metering): Matja e dritës në një zonë shumë të vogël të kuadrit, zakonisht 1–5 %.
- **Matje vlerësuese (matje matricë, matje me shumë zona)** (Evaluative Metering (Matrix Metering, Multi-Segment)): Modalitet matjeje që analizon shumë zona të kuadrit dhe ekuilibron zonat e ndritshme me hijet. Është cilësimi i paracaktuar më i zakonshëm.
- **Mbrojtje ndaj motit (weather sealing)** (Weather Sealing): Guarnicione dhe izolime që e pengojnë hyrjen e pluhurit dhe të lagështisë. Pajisjet me mbrojtje ndaj motit nuk janë të papërshkueshme nga uji.
- **Mbulesë e okularit (eyecup)** (Eyecup (Eyepiece Cup)): Pjesa prej gome rreth vizorit, që bllokon dritën anësore dhe e bën shikimin më të rehatshëm.
- **Mbyllje e diafragmës (stopping down)** (Stopping Down (Closing Down)): Zgjedhja e një hapjeje më të vogël (një numri f më të lartë), p.sh. kalimi nga f/5,6 në f/8.
- **Me diafragmë plotësisht të hapur (wide open)** (Wide Open): Fotografimi me hapjen maksimale të objektivit.
- **Me dorë (pa trekëmbësh)** (Handheld): Fotografimi pa trekëmbësh ose pa ndonjë mbështetje tjetër.
- **Me kundërdritë** (Backlit): I ndriçuar kryesisht nga pas subjektit, gjë që shpesh krijon një kontur drite ose një siluetë.
- **Me shumë shtresa (multicoated)** (Multicoated): Objektiva ose filtra me disa shtresa kundër reflektimit, për të pakësuar flare-in dhe imazhet fantazmë.
- **Megabajt (MB)** (Megabyte (MB)): 1 024 kilobajt, ose 1 000 KB në përdorimin dhjetor.
- **Megapiksel (MP)** (Megapixel (MP)): Një milion pikselë. Përdoret për të përshkruar rezolucionin e sensorit.
- **Memorie tampon (buffer)** (Buffer Memory): Memorie e brendshme e shpejtë që i mban përkohësisht imazhet para se të shkruhen në kartë. Ajo kufizon sa gjatë mund të zgjasë një seri shkrepjesh.
- **Menaxhim i ngjyrave (kalibrim, kalibrim i ngjyrave)** (Colour Management (Calibration, Colour Calibration)): Procesi që i mban ngjyrat të njëjta në aparat, monitor dhe printer, zakonisht me një pajisje kalibrimi dhe me profile ICC.
- **Meta të dhëna** (Metadata): Informacion i ruajtur bashkë me një imazh, si cilësimet e aparatit, data, vendndodhja, fjalët kyçe dhe e drejta e autorit.
- **Micro Four Thirds (MFT)**: Sistem pa pasqyrë me sensor 17,3 × 13 mm dhe faktor prerjeje 2×.
- **Mikrorregullim i fokusit (rregullim i imët i AF)** (Micro Focus Adjustment (AF Fine-Tune)): Cilësim i DSLR-ve që korrigjon front focus-in ose back focus-in e një objektivi të caktuar.
- **Miliamper-orë (mAh)** (Milliamp Hour (mAh)): Masë e kapacitetit të baterisë.
- **Milingonat marshuese (vija e përzgjedhjes)** (Marching Ants): Vija me pika e animuar që shënon një përzgjedhje në softuerët e përpunimit.
- **Miniaturë (thumbnail)** (Thumbnail): Version i vogël paraprak i një imazhi.
- **Modalitet ekspozimi** (Exposure Mode): Shihni “Modalitetet e aparatit”.
- **Modalitete skenash** (Scene Modes): Cilësime automatike të përshtatura për subjekte të caktuara, p.sh. portret, peizazh, natë ose fishekzjarre.
- **Modalitetet e aparatit** (Camera Modes): Modalitetet e ekspozimit të një aparati: Auto, Program (P), Përparësi diafragme (A/Av), Përparësi obturatori (S/Tv) dhe Manual (M), si dhe modalitete skenash në shumë modele.
- **Modalitetet e matjes** (Metering Modes): Mënyra si e mat dritën aparati: vlerësuese/matricë, me peshë në qendër, në pikë ose me peshë në zonat e ndritshme.
- **Modaliteti me përparësi të diafragmës (A / Av)** (Aperture Priority Mode (A / Av)): Modalitet gjysmautomatik ku ju caktoni hapjen e diafragmës (dhe zakonisht ISO-n), ndërsa aparati zgjedh shpejtësinë e obturatorit.
- **Modaliteti me përparësi të obturatorit (S / Tv)** (Shutter Priority Mode (S / Tv)): Modalitet gjysmautomatik ku ju caktoni shpejtësinë e obturatorit (dhe zakonisht ISO-n), ndërsa aparati zgjedh hapjen e diafragmës.
- **Modaliteti program (P)** (Program Mode (P)): Modalitet ekspozimi automatik ku aparati cakton hapjen e diafragmës dhe shpejtësinë e obturatorit. Mund ta rregulloni ende ISO-n dhe kompensimin e ekspozimit, si dhe ta zhvendosni kombinimin.
- **Modaliteti S** (S Mode): Ose modaliteti me përparësi të obturatorit, ose, në disa aparate, modaliteti i skenës Sport.
- **Modaliteti sport** (Sports Mode): Modalitet skene që favorizon shpejtësitë e larta të obturatorit dhe autofokusin e vazhdueshëm.
- **Moiré**: Motive të rreme valëzuese që shfaqen kur detaje të imëta që përsëriten, si pëlhura, përplasen me rrjetën e pikselëve të sensorit.
- **Monitor**: Ekran kompjuteri që përdoret për të parë dhe për të përpunuar imazhet.
- **Monitor IPS** (IPS Monitor): Ekran me panele In-Plane Switching, që ofrojnë saktësi më të mirë të ngjyrave dhe kënde shikimi më të gjera.
- **Monobllok (monolight)** (Monobloc (Monolight)): Blic studioje i pavarur, zakonisht që punon me rrymë nga rrjeti.
- **Monokrom** (Monochrome): Imazh në tonet e një ngjyre të vetme. Bardhë e zi është lloji më i zakonshëm, por edhe imazhet në sepia ose cianotipi janë monokrome.
- **Monopod (njëkëmbësh)** (Monopod): Mbështetëse aparati me një këmbë të vetme.
- **Montim A** (A Mount): Montimi i objektivave i Sony-t për aparatet e veta më të vjetra DSLR dhe SLT, i trashëguar nga Minolta.
- **Montim DX** (DX Mount): Emërtimi i Nikon për objektivat dhe aparatet e saj APS-C (format DX) me montim F.
- **Montim E (FE)** (E Mount (FE)): Montimi i Sony-t për objektivat e aparateve pa pasqyrë. Objektivat FE mbulojnë formatin e plotë.
- **Montim EF** (EF Mount): Montimi i Canon për objektivat e DSLR-ve, që mbulon formatin e plotë.
- **Montim EF-S** (EF-S Mount): Montimi i DSLR-ve të Canon për objektivat e projektuar për trupat APS-C.
- **Montim F** (F Mount): Montimi i Nikon për objektivat e DSLR-ve, në përdorim prej shumë vitesh.
- **Montim i objektivit** (Lens Mount): Ndërfaqja mekanike dhe elektrike midis objektivit dhe trupit. Është e veçantë për çdo sistem.
- **Montim K** (K Mount): Montimi i Pentax-it për objektivat. Objektivat DA janë projektuar për APS-C.
- **Montim L** (L Mount): Montim për aparatet pa pasqyrë, i përbashkët për Leica, Panasonic dhe Sigma (L-Mount Alliance).
- **Montim Z** (Z Mount): Montimi i Nikon për objektivat e aparateve pa pasqyrë.
- **Mprehje** (Sharpening): Rritja e kontrastit të skajeve me softuer, që detajet të duken më të qarta.
- **Mugshot**: Portret i ngushtë nga përpara, me ndriçim të sheshtë. Në zhargon, edhe foto identifikimi e policisë.
- **Mural Project**: Porosia që Departamenti i Brendshëm i Shteteve të Bashkuara i dha Ansel Adams në 1941–1942 për të fotografuar parqet kombëtare për murale të mëdha. U ndërpre nga Lufta e Dytë Botërore.

### N

- **Natyrë e qetë** (Still Life): Fotografimi i objekteve të pajetë të vendosura sipas një rregulli.
- **Ndriçim flutur (ndriçim Paramount)** (Butterfly Lighting (Paramount Lighting)): Skemë ndriçimi portreti me dritën kryesore sipër dhe drejtpërdrejt përpara fytyrës, që krijon një hije të vogël në formë fluture nën hundë.
- **Ndriçim i sheshtë** (Flat Lighting): Dritë e njëtrajtshme, ballore, me pak hije. Tregon pak formë ose thellësi.
- **Ndriçim i shkurtër (short lighting)** (Short Lighting): Skemë ndriçimi portreti ku ndriçohet ana e fytyrës që është kthyer larg aparatit, gjë që e hollon fytyrën.
- **Ndriçim konturi (rim light)** (Rim Lighting): Dritë nga pas subjektit, që i nxjerr në pah skajet.
- **Ndriçim Rembrandt** (Rembrandt Lighting): Skemë ndriçimi portreti me një trekëndësh të vogël drite në faqen nga ana e hijes.
- **Ndriçim zbritës** (Subtractive Lighting): Formësimi i dritës duke e bllokuar ose duke e thithur, p.sh. me flamuj të zinj ose me një panel sipër, për të thelluar hijet ose për të pakësuar dritën nga lart.
- **Ndriçues AF (ndihmë AF)** (Autofocus Illuminator (AF Assist)): Dritë ose motiv që projektohet nga aparati ose nga blici për ta ndihmuar të fokusojë kur ka pak dritë.
- **Ndriçueshmëri** (Brightness): Sa e çelët ose sa e errët duket një imazh ose një burim drite.
- **Ndryshim i madhësisë (zmadhim / zvogëlim)** (Resizing (Upsizing / Downsizing)): Ndryshimi i përmasave në pikselë të një imazhi.
- **Ngarkim (upload)** (Upload): Transferimi i skedarëve në një pajisje tjetër ose në një shërbim online.
- **Ngopje (ngopje e ngjyrave)** (Saturation (Colour Saturation)): Intensiteti ose pastërtia e një ngjyre.
- **Ngjyra analoge** (Analogous Colours): Tri ngjyra që ndodhen pranë njëra-tjetrës në rrethin e ngjyrave, zakonisht njëra mbizotëruese, njëra mbështetëse dhe njëra theksuese.
- **Ngjyra dytësore** (Secondary Colours): Ngjyra që krijohen duke përzier dy ngjyra parësore. Për dritën: cian, magenta dhe e verdhë.
- **Ngjyra parësore** (Primary Colours): Për dritën (modeli shtues): e kuqja, e gjelbra dhe bluja. Pigmentet përdorin një grup tjetër.
- **Ngjyra plotësuese** (Complementary Colours): Ngjyra që ndodhen drejtpërdrejt përballë njëra-tjetrës në rrethin e ngjyrave dhe krijojnë kontrast të fortë.
- **Ngjyra tretësore** (Tertiary Colours): Ngjyra që krijohen duke përzier një ngjyrë parësore me një ngjyrë dytësore fqinje.
- **Ngjyrat Lab (CIELAB)** (Lab Colour (CIELAB)): Hapësirë ngjyrash me një kanal ndriçueshmërie (L\*) dhe dy boshte ngjyrash: jeshil–kuq (a\*) dhe blu–verdhë (b\*).
- **Nifty fifty (objektiv standard me fokale fikse)** (Nifty Fifty (Standard Prime)): Objektiv 50 mm me fokale fikse, i lirë dhe i ndritshëm, zakonisht f/1,8.
- **NiMH**: Bateri e rimbushshme nikel-metal hidrid, e zakonshme te blicat.
- **Nivelues me flluskë** (Spirit Level): Nivelues me flluskë ose tregues elektronik, që përdoret për ta mbajtur aparatin drejt.
- **Nuancë (hue)** (Hue): Vetë ngjyra e pastër, p.sh. e kuqja, e gjelbra ose bluja, e dalluar nga ngopja ose nga ndriçueshmëria e saj.
- **Nuancë dominuese ngjyre** (Colour Cast): Ngjyrim i përgjithshëm i padëshiruar, i shkaktuar shpesh nga një balancë e gabuar e të bardhës.
- **Numër udhëzues (GN)** (Guide Number (GN)): Masë e fuqisë së blicit. GN = distanca × numri f, kështu që njërin mund ta nxirrni nga tjetri.
- **Numri f (f-stop)** (F-Stop (F-Number)): Cilësimi i hapjes së diafragmës, i llogaritur si distanca fokale ÷ diametri i hapjes. Sa më i vogël numri, aq më e madhe hapja dhe aq më shumë dritë. Çdo vlerë e plotë e serisë (f/1.4, 2, 2.8, 4, 5.6, 8, 11, 16, 22) lë të kalojë gjysmën e dritës së vlerës së mëparshme.
- **Njësi skllav (slave)** (Slave Unit): Sensor që ndez një blic kur zbulon ndezjen e një blici tjetër.
- **Njolla pluhuri** (Dust Spots (Dust Bunnies)): Njolla të errëta në imazhe, të shkaktuara nga pluhuri mbi sensor, që duken më shumë në hapje të vogla të diafragmës.

### O

- **Objektiv fisheye (sy peshku)** (Fisheye Lens): Objektiv ultra i gjerë (shpesh me fushëpamje 180°), me shtrembërim fuçi të fortë dhe të qëllimshëm.
- **Objektiv i decentruar** (Decentred Lens): Objektiv me elementë që nuk janë rreshtuar mirë, kështu që njëra anë ose një zonë e kuadrit është më pak e mprehtë se pjesa tjetër.
- **Objektiv i ngadaltë (slow lens)** (Slow Lens): Objektiv me hapje maksimale relativisht të vogël (p.sh. f/5,6), që ka nevojë për më shumë dritë.
- **Objektiv i shpejtë (fast lens)** (Fast Lens (Fast Glass)): Objektiv me hapje maksimale të gjerë (p.sh. f/1,2–f/2,8). Lejon shpejtësi më të larta të obturatorit kur ka pak dritë.
- **Objektiv kit (objektiv për publikun e gjerë)** (Kit Lens (Consumer Lens)): Objektiv me çmim të arsyeshëm që shitet bashkë me trupin e aparatit, zakonisht një zoom standard me cilësi mesatare.
- **Objektiv me fokale fikse (prime)** (Prime Lens (Fixed Focal Length)): Objektiv me një distancë fokale të vetme. Zakonisht më i mprehtë, më i ndritshëm dhe më i lehtë se një zoom.
- **Objektiv me fushë të sheshtë** (Flat-Field Lens): Objektiv i projektuar për ta fokusuar qartë një subjekt të sheshtë nga qendra deri në skaje, siç bëjnë shumë objektiva makro.
- **Objektiv me hapje të ndryshueshme** (Variable Aperture Lens): Zoom hapja maksimale e të cilit zvogëlohet kur zmadhoni, p.sh. f/3,5–5,6.
- **Objektiv me kënd të gjerë** (Wide-Angle Lens): Objektiv me fushëpamje më të gjerë se një objektiv standard, zakonisht nën rreth 35 mm në format të plotë. Objektivat ultra të gjerë (nën rreth 24 mm) mund t’i zgjasin skajet e kuadrit.
- **Objektiv me pasqyrë (katadioptrik)** (Mirror Lens (Catadioptric)): Teleobjektiv kompakt që e palos rrugën e dritës me pasqyra. Ka hapje fikse dhe jep bokeh në formë unaze.
- **Objektiv pancake** (Pancake Lens): Objektiv shumë i hollë dhe kompakt.
- **Objektiv parfokal** (Parfocal Lens): Zoom që e ruan fokusin kur ndryshon distanca fokale.
- **Objektiv rektilinear** (Rectilinear Lens): Objektiv i korrigjuar që t’i japë vijat e drejta si të drejta, edhe në skajet e kuadrit.
- **Objektiv standard** (Normal Lens): Objektiv perspektiva e të cilit i përngjan afërsisht shikimit të njeriut: rreth 50 mm në format të plotë, ose rreth 35 mm në APS-C.
- **Objektiv tilt-shift (kontroll i perspektivës)** (Tilt-Shift Lens (Perspective Control)): Objektiv që mund të anohet për të ndryshuar rrafshin e fokusit dhe të zhvendoset për të korrigjuar vijat konvergjente. Përdoret për arkitekturë dhe për efekte miniature.
- **Objektiva me optikë difraktive (DO)** (Diffractive Optics (DO) Lenses): Teleobjektiva të Canon që përdorin elementë difraktivë për të qenë më të shkurtër dhe më të lehtë.
- **Objektivat e serisë Art** (Art Series Lenses): Linja e objektivave të Sigma me cilësinë optike më të lartë.
- **Objektivat e serisë L** (L-Series Lenses): Linja profesionale e objektivave të Canon, e shënuar me një unazë të kuqe.
- **Objektivat G / GM** (G / GM Lenses): Linjat e objektivave premium (G) dhe të nivelit më të lartë G Master (GM) të Sony-t.
- **Objektivat STM** (STM Lenses): Objektiva të Canon me autofokus me motor hap pas hapi, që është i butë dhe i qetë, prandaj u përshtaten videos.
- **Obturator** (Shutter): Mekanizmi që hapet dhe mbyllet për të kontrolluar kohën e ekspozimit. Mund të jetë mekanik, elektronik ose të dyja.
- **Obturator në rrafshin fokal** (Focal-Plane Shutter): Obturator me dy perde, që ndodhet pikërisht përpara sensorit.
- **Obturator qendror (me lamela)** (Leaf Shutter): Obturator me lamela që mbivendosen, i vendosur brenda objektivit ose pikërisht pas tij. Lejon sinkronizimin e blicit në çdo shpejtësi.
- **Open flash**: Hapja e obturatorit në pozën B në errësirë dhe ndezja manuale e blicit, një ose disa herë.
- **Optimizues automatik i ndriçimit (Auto Lighting Optimizer)** (Auto Lighting Optimizer): Ekuivalenti i Canon për D-Lighting aktiv: korrigjim i hijeve dhe i zonave të ndritshme që aparati ua bën skedarëve JPEG.
- **Ora blu** (Blue Hour): Periudha e muzgut pak para lindjes dhe pak pas perëndimit të diellit, kur qielli merr tone blu të thella.
- **Ora e artë (ora magjike)** (Golden Hour (Magic Hour)): Periudha pak pas lindjes dhe pak para perëndimit të diellit, kur drita e ulët, e ngrohtë dhe e butë i zbukuron shumicën e subjekteve.
- **Origjinal** (Original): Vepër autentike e krijuar nga artisti, në dallim nga një riprodhim.

### P

- **Pafundësi (∞)** (Infinity (∞)): Cilësimi i fokusit për subjektet shumë të largëta.
- **Panel difuzues (scrim)** (Scrim): Panel i madh i tejdukshëm që përdoret për të shpërndarë dritën, shpesh për të krijuar hije në diell të drejtpërdrejtë.
- **Panning (ndjekje)** (Panning): Ndjekja me aparat e një subjekti në lëvizje gjatë një ekspozimi disi të ngadaltë, në mënyrë që subjekti të mbetet i mprehtë mbi një sfond me vija.
- **Panoramë** (Panorama): Imazh i gjerë, shpesh i bashkuar nga disa kuadro që mbivendosen.
- **Parafokusim** (Prefocusing): Fokusimi paraprak në një pikë dhe bllokimi i fokusit, pastaj pritja që të arrijë subjekti.
- **Paralajmërim mbiekspozimi (blinkies)** (Blinkies (Highlight Alert)): Zona që pulsojnë në ekranin e shikimit të aparatit dhe paralajmërojnë për zona të ndritshme të prera (pa detaje).
- **Paralaksë** (Parallax): Dallimi midis asaj që tregon vizori dhe asaj që regjistron objektivi, kur të dy janë të zhvendosur nga njëri-tjetri, si te aparatet me telemetër. Ka më shumë rëndësi nga afër.
- **Parashikim i thellësisë së fushës** (Depth-of-Field Preview): Buton që e mbyll diafragmën e objektivit në vlerën e punës, që të shihni thellësinë e vërtetë të fushës para se të shkrepni.
- **Parmelian print**: Emri i dhënë printimeve të portofolit të parë të botuar të Ansel Adams (1927), i shpikur nga botuesi.
- **Paspartu / me paspartu** (Mat / Matted): Karton ose pllakë që përdoret për të paraqitur një printim, si mbështetje ose si dritare që vendoset sipër tij.
- **Paspartu i dyfishtë** (Double Matted): Printim i paraqitur me dy paspartu me dritare, të vendosur njëri mbi tjetrin, shpesh në ngjyra që kontrastojnë.
- **Paspartu me dritare** (Over-Mat): Karton me një dritare të prerë, që vendoset mbi printim, ia mbron skajet dhe e mban larg xhamit.
- **Pasqyrë refleksi** (Reflex Mirror): Pasqyra e lëvizshme në një DSLR, që e dërgon dritën nga objektivi lart te vizori.
- **Pastrim i sensorit** (Sensor Cleaning): Heqja e pluhurit nga sensori, me funksionin e dridhjes të vetë aparatit, me një fryrëse ose me shtupa pastrimi.
- **Peizazhe (scapes)** (Scapes): Pamje të gjera të një mjedisi: peizazhe, pamje deti, pamje qytetesh etj. Përkufizimet ndryshojnë.
- **Pentaprizëm** (Pentaprism): Prizëm me pesë faqe në vizorin e një DSLR-je, që e tregon imazhin në drejtimin e duhur, as të përmbysur, as të pasqyruar.
- **Period print**: Printim i bërë mjaft shpejt pas negativit, por më vonë se një printim vintage.
- **Perspektivë** (Perspective): Marrëdhënia hapësinore e dukshme dhe madhësia relative e objekteve, e përcaktuar nga pozicioni i aparatit.
- **Përpunim i fotove (post-produksion, pas-përpunim)** (Photo Editing (Post-Production, Post-Processing)): Rregullimi ose manipulimi i imazheve me softuer pas shkrepjes.
- **Përpunim me cilësi arkivore** (Archival Processing): Zhvillimi, fiksimi, larja dhe tonifikimi i printimeve dhe i negativëve, që të zgjasin sa më shumë të jetë e mundur.
- **Përpunim në grup** (Batch Processing): Zbatimi i të njëjtave ndryshime ose cilësime eksporti në shumë skedarë njëherësh.
- **Përsëritje** (Repetition): Teknikë kompozimi që përdor forma, vija ose elementë që përsëriten.
- **Përshtatës EF-EOS R / montim RF** (EF-EOS R / RF Mount Adaptor): Përshtatës të Canon që lejojnë përdorimin e objektivave EF dhe EF-S në trupat pa pasqyrë me montim RF.
- **Përshtatës FTZ** (FTZ Adaptor): Përshtatësi i Nikon për përdorimin e objektivave DSLR me montim F në trupat pa pasqyrë me montim Z.
- **Përthyerje (refraksion)** (Refraction): Përkulja e dritës kur kalon nga një mjedis në një tjetër; kështu funksionojnë objektivat.
- **Përzgjedhje me skaj të butë (feather)** (Feathered Selection): Përzgjedhje me skaj të butë dhe gradual, që ndryshimet lokale të shkrihen pa u dukur.
- **Photobomb**: Dikush që hyn qëllimisht ose rastësisht në foton e dikujt tjetër.
- **Photog**: Shkurtim joformal i fjalës angleze “photographer” (fotograf).
- **Photoshop (Ps)**: Aplikacioni kryesor i Adobe për përpunimin e imazheve.
- **Pictorial**: Kategori e gjerë imazhesh me vende, njerëz, kafshë ose objekte, të zgjedhura zakonisht për tërheqjen e tyre vizuale. Përkufizimet ndryshojnë.
- **Pikë AF lineare** (Line-Type AF Point): Pikë autofokusi që e dallon kontrastin vetëm në një drejtim.
- **Pikë AF në formë kryqi** (Cross-Type AF Point): Pikë autofokusi e ndjeshme ndaj detajeve si në drejtim horizontal, ashtu edhe në drejtim vertikal, gjë që e bën më të besueshme se një pikë lineare.
- **Piksel** (Pixel): Elementi më i vogël i një imazhi dixhital.
- **Pikselë të vdekur / të nxehtë / të bllokuar** (Dead / Hot / Stuck Pixels): Pikselë të sensorit që nuk funksionojnë dhe duken në imazhe si pika të përhershme të zeza, të ndritshme ose me ngjyrë.
- **Pikselim** (Pixelation): Pikselë katrorë të dukshëm, të shkaktuar nga zmadhimi i tepërt i një imazhi me rezolucion të ulët.
- **Pixel peeper**: Dikush që është më i interesuar t’i shqyrtojë imazhet në zmadhim 100 %+ sesa vetë fotografinë.
- **Pixel shift**: Bërja e disa kuadrove duke e zhvendosur pak sensorin, për të ndërtuar një imazh me rezolucion më të lartë ose me ngjyra më të sakta.
- **Plani i objektivave të ardhshëm (lens roadmap)** (Lens Roadmap): Plani i objektivave që do të dalin, i publikuar nga një prodhues.
- **Plug-in (shtojcë)** (Plug-in): Shtojcë që e zgjeron softuerin e përpunimit me mjete ose me efekte të caktuara.
- **Ply (shtresë kartoni)** (Ply): Masë e trashësisë ose e ngurtësisë së kartonit të montimit dhe të paspartusë.
- **Pllakë (tabelë)** (Plate): Në libra, imazh i printuar në një faqe më vete, shpesh në letër të veçantë me cilësi më të lartë. Gjithashtu, negativ historik prej xhami.
- **Pllakë me lëshim të shpejtë (pllakë trekëmbëshi, bazament)** (Quick-Release Plate (Tripod Plate, Baseplate)): Pllakë e vidhosur në bazën e aparatit, që vendoset dhe hiqet shpejt nga koka e trekëmbëshit.
- **Portofol** (Portfolio): Koleksion i përzgjedhur i punëve të një fotografi.
- **Portret në mjedis** (Environmental Portrait): Portret i bërë në një mjedis që tregon diçka për jetën ose për punën e subjektit.
- **Poster**: Riprodhim i një imazhi në sasi të madhe, zakonisht i printuar në ofset.
- **Pozë** (Pose): Mënyra si e vendos subjekti trupin dhe shprehjen përpara aparatit.
- **Pozë B (Bulb)** (Bulb (B)): Cilësim i obturatorit ku obturatori qëndron i hapur për aq kohë sa mbahet shtypur butoni i shkrepjes.
- **PPI (pikselë për inç)** (PPI (Pixels Per Inch)): Dendësia e pikselëve të një imazhi kur printohet ose kur shfaqet.
- **Prapashtesë e skedarit** (File Extension): Prapashtesa që tregon llojin e skedarit, p.sh. .jpg, .tif, .cr3, .nef, .dng.
- **Prerja e artë / spiralja e artë** (Golden Ratio / Golden Spiral): Raport prej rreth 1:1,618 (φ) dhe spirale që rritet me faktorin φ në çdo çerek rrotullimi, të dyja të përdorura si udhëzues kompozimi.
- **Prerje** (Cropping): Shkurtimi i skajeve të një imazhi për ta përmirësuar kompozimin ose për të ndryshuar raportin e aspektit.
- **Presets (cilësime të paracaktuara)** (Presets): Grupe cilësimesh të aparatit ose të përpunimit, të ruajtura, që mund të zbatohen me një hap të vetëm.
- **Printim** (Print): Fotografi e riprodhuar në letër ose në një material tjetër fizik.
- **Printim artistik (fine print)** (Fine Print): Printim me cilësi teknike dhe estetike të jashtëzakonshme.
- **Printim Cibachrome / Ilfochrome** (Cibachrome / Ilfochrome Print): Printim me ngjyra nga pozitivi në pozitiv, i bërë nga diapozitivë mbi një bazë poliesteri. Njihet për ngjyrat e gjalla, për shkëlqimin e lartë dhe për qëndrueshmërinë e mirë.
- **Printim Crystal Archive** (Crystal Archive Print): Letër fotografike me ngjyra e Fujifilm, që shpesh ekspozohet me lazer, e projektuar për qëndrueshmëri afatgjatë të ngjyrave.
- **Printim dye-transfer** (Dye Transfer Print): Proces me ngjyra që kërkon shumë punë, i cili transferon në letër shtresa të veçanta ngjyruesish cian, magenta dhe të verdhë, duke dhënë kontroll të jashtëzakonshëm të ngjyrave dhe qëndrueshmëri të madhe.
- **Printim ekspozite** (Exhibition Print): Printimi me cilësinë më të lartë që bën një artist, zakonisht me cilësi arkivore dhe në letër me fibra, për ta shprehur plotësisht vizionin e tij.
- **Printim giclée** (Giclée Print): Printim artistik me bojë (inkjet) me cilësi të lartë, zakonisht me bojëra pigmenti arkivore mbi letër artistike ose mbi kanavacë.
- **Printim i drejtpërdrejtë (straight print)** (Straight Print): Printim i bërë pa manipulime si çelja ose errësimi lokal, që e tregon negativin ashtu siç është.
- **Printim Iris** (Iris Print): Printim i hershëm artistik me bojë, i bërë me një printer Iris, paraardhësi i giclée-së moderne.
- **Printim kromogjenik (C-print, printim i tipit C)** (Chromogenic Print (C-Print, Type C Print)): Printim me ngjyra mbi letër të ndjeshme ndaj dritës, në të cilën bashkuesit e ngjyrave formojnë imazhin gjatë zhvillimit.
- **Printim me bojë (inkjet)** (Inkjet Print): Printim i bërë duke spërkatur pika mikroskopike boje mbi letër.
- **Printim me bojëra karboni** (Carbon Ink Print): Printim me bojë (inkjet) i bërë me bojëra pigmenti me bazë karboni, i vlerësuar për tonet neutrale dhe për jetëgjatësinë.
- **Printim me bromur / bromoil** (Bromide / Bromoil Print): Printimi me bromur bëhet në letër me bromur argjendi. Në printimin bromoil, një printim me bromur zbardhet dhe pastaj ngjyroset me bojë me dorë, gjë që i jep pamjen e një pikture.
- **Printim me kontakt** (Contact Print): Printim i bërë duke e vendosur negativin drejtpërdrejt mbi letër, prandaj ka të njëjtën madhësi me negativin.
- **Printim me ngjyrues** (Dye Print): Printim me ngjyra ku imazhi formohet nga ngjyruesit, jo nga pigmentet ose nga argjendi.
- **Printim me paladium** (Palladium Print): Printim i lyer me dorë me kripëra paladiumi, i vlerësuar për shkallën e gjatë tonale dhe për qëndrueshmërinë. Shpesh kombinohet me platinin.
- **Printim me pigment** (Pigment Print): Printim me bojë (inkjet) i bërë me bojëra me bazë pigmenti, që i rezistojnë zbehjes më shumë se ngjyruesit.
- **Printim me platin** (Platinum Print): Printim i lyer me dorë me kripëra platini, me tone jashtëzakonisht delikate dhe qëndrueshmëri të madhe.
- **Printim me transferim karboni** (Carbon Transfer Print): Proces historik që përdor xhelatinë me pigment, të transferuar në letër. Printimet janë shumë të qëndrueshme dhe kanë tone të pasura.
- **Printim modern** (Modern Print): Printim i bërë shumë kohë pas krijimit të negativit.
- **Printim mural** (Mural): Printim fotografik shumë i madh, zakonisht për t’u ekspozuar në mur.
- **Printim në letër Dassonville** (Dassonville Paper Print): Printim në letrën “Charcoal Black” të William Dassonville, që Ansel Adams e përdori për Taos Pueblo, një nga librat e tij të parë.
- **Printim pune** (Work Print): Printim i ndërmjetëm, jo për ekspozitë, që përdoret për të provuar ekspozimin dhe kontrastin.
- **Printim vintage** (Vintage Print): Printim i bërë nga artisti afër kohës kur u krijua negativi. Zakonisht këto janë printimet më të vlefshme.
- **Printim xhelatinë-argjend** (Gelatin Silver Print): Printimi standard bardhë e zi i dhomës së errët: grimca argjendi të pezulluara në një shtresë xhelatine mbi letër.
- **Procesor (CPU, njësia qendrore e përpunimit)** (CPU (Central Processing Unit)): Çipi kryesor i përpunimit në një kompjuter ose në një aparat fotografik.
- **Profil ngjyrash (profil ICC)** (Colour Profile (ICC Profile)): Skedar të dhënash, i standardizuar nga International Color Consortium, që përshkruan si i riprodhon ngjyrat një pajisje.
- **ProPhoto RGB**: Hapësirë ngjyrash me gamë shumë të gjerë, e përdorur si hapësira e brendshme e punës e Lightroom.
- **Proveniencë** (Provenance): Historia e dokumentuar e pronësisë së një vepre arti, që mbështet autenticitetin dhe vlerën e saj.
- **PSA**: Photographic Society of America (Shoqëria Fotografike e Amerikës).
- **PSD**: Formati vendas i skedarëve të Photoshop, që ruan shtresat dhe rregullimet.
- **PSQ**: Photographic Society of Queensland (Shoqëria Fotografike e Queensland-it).
- **Publishing Rights Trust**: Fondi (trust) që Ansel Adams krijoi në 1976 për të mbajtur të drejtat e autorit të veprës së tij dhe për të kontrolluar si riprodhohet ajo.
- **Punëtori (punëtori fotografike)** (Workshop (Photo Workshop)): Seancë trajnimi praktik e drejtuar nga një fotograf me përvojë.

### Q

- **Qartësi** (Sharpness): Sa qartë jepen detajet dhe skajet.
- **Qendër interesi (pikë fokale)** (Centre of Interest (Focal Point)): Pjesa e kompozimit që tërheq e para shikimin.

### R

- **RAM (memorie me qasje të rastësishme)** (RAM (Random Access Memory)): Memoria e shpejtë e punës së një kompjuteri.
- **Raport i aspektit** (Aspect Ratio): Raporti midis gjerësisë dhe lartësisë së një imazhi, p.sh. 3:2, 4:3, 16:9 ose 1:1.
- **Raport ndriçimi** (Lighting Ratio): Diferenca e ndriçueshmërisë midis dritës kryesore dhe dritës mbushëse, pra midis anës së ndriçuar dhe anës në hije të fytyrës.
- **Raport zmadhimi** (Magnification Ratio): Madhësia e imazhit të subjektit në sensor në raport me madhësinë e tij reale (p.sh. 1:1, 1:2).
- **Raport zoomi** (Zoom Ratio): Distanca fokale më e gjatë e pjesëtuar me më të shkurtrën: p.sh. një 18–200 mm jep rreth 11×.
- **Raw**: Të dhëna të papërpunuara të sensorit, p.sh. .CR3, .NEF, .ARW ose .DNG. Skedarët Raw janë më të mëdhenj dhe duhen përpunuar, por japin lirinë më të madhe në përpunim.
- **Recto (faqja e përparme)** (Recto): Ana e përparme (ana me imazh) e një printimi.
- **Reduktim i zhurmës (NR)** (Noise Reduction (NR)): Përpunim, në aparat ose gjatë redaktimit, që e shtyp zhurmën, me njëfarë humbjeje të detajeve të imëta.
- **Reduktim i zhurmës në ekspozimet e gjata** (Long-Exposure Noise Reduction): Përpunim në aparat që bën një “kuadër të errët” (dark frame) për ta zbritur zhurmën nga ekspozimet e gjata.
- **Reduktim i zhurmës në ISO të lartë** (High ISO Noise Reduction): Përpunim në aparat që e redukton zhurmën në imazhet e bëra me ISO të lartë.
- **Reflektor** (Reflector): Sipërfaqe (e bardhë, e argjendtë, e artë ose e zezë) që përdoret për të kthyer dritë mbi një subjekt ose për t’i hequr dritë.
- **Reflex dixhital (DSLR)** (DSLR (Digital Single-Lens Reflex)): Aparat me objektiva të ndërrueshëm që përdor një pasqyrë dhe një pentaprizëm (ose pentapasqyrë), kështu që vizori optik tregon pamjen përmes objektivit.
- **Rezolucion (aftësi ndarëse)** (Resolution (Resolving Power)): Aftësia e një objektivi, sensori ose printimi për të regjistruar detaje të imëta. Shihni edhe “Rezolucion i imazhit”.
- **Rezolucion i aparatit** (Camera Resolution): Numri i pikselëve që regjistron një sensor, i shprehur në megapikselë. Më shumë rezolucion lejon printime më të mëdha ose prerje më të forta, por nuk është i vetmi faktor i cilësisë së imazhit.
- **Rezolucion i imazhit** (Image Resolution): Përmasat në pikselë të një skedari dixhital, p.sh. 6000 × 4000 px.
- **Rezolucion i lartë** (High Resolution): Numër i madh pikselësh në një sensor, ose dendësi e lartë pikselësh në një imazh të shfaqur ose të printuar.
- **Rezolucion i ulët** (Low Resolution): Pak pikselë, ose dendësi e ulët pikselësh, gjë që jep një imazh pa detaje të imëta.
- **Rezolucion optik** (Optical Resolution): Sa imët mund t’i dallojë detajet një objektiv ose një sensor. Shihni “Rezolucion (aftësi ndarëse)”.
- **RGB**: Model shtues i ngjyrave ku kombinohen drita e kuqe, e gjelbër dhe blu. Të tria në zero japin të zezën; të tria në maksimum japin të bardhën.
- **Riprodhim (printim riprodhimi)** (Reproduction (Reproduction Print)): Kopje e një vepre arti origjinale, e bërë me mjete mekanike ose dixhitale.
- **Rrafsh fokal** (Focal Plane): Rrafshi ku objektivi formon një imazh të mprehtë, pra ku ndodhet sensori ose filmi.
- **Rregulli i numrave tek** (Rule of Odds): Ideja se grupet me numër tek subjektesh (3, 5…) duken më të këndshme.
- **Rregulli i simetrisë** (Rule of Symmetry): Kompozimi me elementë të pasqyruar dhe të ekuilibruar.
- **Rregulli i të tretave** (Rule of Thirds): Ndarja e kuadrit me dy vija horizontale dhe dy vertikale në nëntë pjesë të barabarta, dhe vendosja e elementeve kryesore mbi vija ose aty ku ato kryqëzohen.
- **Rregulli Sunny 16 (rregulli i f/16)** (Sunny 16 Rule): Në diell të fortë, caktoni f/16 dhe një shpejtësi obturatori prej rreth 1/ISO (p.sh. 1/100 s me ISO 100).
- **Rregullim (global / lokal)** (Adjustment (Global / Local)): Ndryshim gjatë përpunimit që zbatohet në të gjithë imazhin (rregullim global) ose vetëm në një zonë të përzgjedhur (rregullim lokal).
- **Rregullim dioptrik (dioptri e okularit)** (Dioptre Adjustment (Eyepiece Dioptre)): Komandë e vizorit që kompenson shikimin e përdoruesit.
- **Rreth i ngjyrave** (Colour Wheel): Renditje rrethore e nuancave, që tregon marrëdhëniet midis ngjyrave parësore, dytësore dhe tretësore. Drita dhe pigmentet përdorin rrathë të ndryshëm.
- **Rreze veprimi e blicit** (Flash Range): Distanca maksimale në të cilën një blic mund ta ndriçojë si duhet një subjekt me një hapje diafragme dhe një ISO të caktuar.
- **Rrëshqitje e zoomit (zoom creep)** (Zoom Creep): Rrëshqitja e një zoomi drejt një distance tjetër fokale nën peshën e vet.
- **Rrjedhë pune (workflow)** (Workflow (Image Workflow)): Vargu juaj i zakonshëm i hapave, nga shkrepja te importimi, përpunimi, eksportimi dhe arkivimi.

### S

- **Seancë fotografike / shkrepje** (Shoot / Shot): Seancë fotografimi, ose një fotografi e vetme.
- **Selfie**: Autoportret i rastësishëm, zakonisht i bërë me telefon me krahun e shtrirë.
- **Sensor (sensor imazhi)** (Sensor (Image Sensor)): Çipi i ndjeshëm ndaj dritës që e shndërron dritën në imazh dixhital.
- **Sensor i prerë (crop)** (Crop Sensor): Çdo sensor më i vogël se formati i plotë (24 × 36 mm), p.sh. APS-C ose Micro Four Thirds.
- **Sfond (sfond studioje)** (Backdrop (Studio Backdrop)): Sfond, si letër pa tegel, pëlhurë ose kanavacë e pikturuar, që vendoset pas subjektit, shpesh në fotografinë e portretit.
- **Siluetë** (Silhouette): Subjekt i paraqitur si formë e errët mbi një sfond të ndritshëm.
- **Sinkronizim i ngadaltë (slow sync)** (Slow Sync Flash): Blic i kombinuar me një shpejtësi të ulët obturatori, për të regjistruar edhe dritën e ambientit në sfond. Përdoret shpesh me trekëmbësh.
- **Sinkronizim me perden e dytë** (Rear / Second Curtain Sync): Koha e blicit ku blici ndizet në fund të ekspozimit, kështu që gjurmët e lëvizjes bien prapa subjektit që lëviz.
- **Sinkronizim me perden e parë** (First / Front Curtain Sync): Koha e paracaktuar e blicit, ku blici ndizet në fillim të ekspozimit. Me shpejtësi të ulëta të obturatorit, gjurmët e lëvizjes shfaqen përpara subjektit që lëviz.
- **Sinkronizim me shpejtësi të lartë (HSS)** (High-Speed Sync (HSS)): Modalitet blici që e lëshon dritën me impulse të shpejta, që blici të mund të përdoret mbi shpejtësinë normale të sinkronizimit.
- **Skaner (skaner fotografish)** (Scanner (Photo Scanner)): Pajisje që dixhitalizon printime, negativë ose diapozitivë.
- **Skedar dixhital** (Digital File): Skedari i të dhënave që ruan një imazh.
- **Skemë ndriçimi** (Lighting Pattern): Forma që krijojnë drita dhe hija mbi fytyrën e subjektit, p.sh. Rembrandt, flutur, lak ose e ndarë.
- **Snoot**: Tub që vendoset mbi një dritë për të krijuar një rreze të ngushtë dhe të përqendruar.
- **Softbox**: Modifikues drite: një kuti me brendësi reflektuese dhe me panel të përparmë difuzues, që jep dritë të butë.
- **SOOC**: “Straight Out Of Camera” (“drejt nga aparati”): imazh pa asnjë përpunim.
- **Spektër** (Spectrum): Shtrirja e gjatësive të valës së dritës. Spektri i dukshëm shkon nga vjollca te e kuqja.
- **Spiralja e Fibonaccit** (Fibonacci Spiral): Spirale e vizatuar përmes katrorëve me përmasa sipas vargut të Fibonaccit. I afrohet spirales së artë dhe përdoret si udhëzues kompozimi.
- **Spray and pray (shkrepje me breshëri)** (Spray and Pray): Shkrepja e serive të gjata me shpresën se një nga kuadrot do të dalë mirë.
- **Spyder**: Markë pajisjesh për kalibrimin e ngjyrave (Datacolor).
- **sRGB**: Hapësira standarde e ngjyrave për internetin dhe për shumicën e ekraneve.
- **Stabilizim i imazhit (IS, VR, OS, OIS, VC)** (Image Stabilisation (IS, VR, OS, OIS, VC)): Teknologji që redukton turbullimin nga dridhja e aparatit, duke lëvizur ose elementë të objektivit (stabilizim optik), ose sensorin (IBIS). Emrat sipas markës: Canon IS, Nikon VR, Sigma OS, Tamron VC.
- **Stil** (Style): Qasja vizuale e qëndrueshme që i bën të njohura punët e një fotografi.
- **Strehë maskimi (hide)** (Hide (Blind)): Strehë që e fsheh fotografin nga kafshët e egra.
- **Strobe**: Blic studioje, ose më gjerësisht çdo njësi blici.
- **Studio**: Hapësirë e brendshme ku fotografi ka kontroll të plotë mbi ndriçimin.
- **Subjekt (tema)** (Subject Matter): Ajo që paraqet fotografia.
- **Superzoom**: Objektiv me shtrirje zoomi shumë të madhe (10× ose më shumë), p.sh. 18–300 mm.
- **Sy të kuq** (Red-Eye): Bebëza të kuqe të shkaktuara nga drita e blicit që reflektohet në retinë. Ndodh më shumë kur blici është afër boshtit të objektivit.
- **Shinë fokusimi** (Focus Rail): Shinë precize që e lëviz gjithë aparatin përpara ose prapa me hapa shumë të vegjël, për fokusimin në makro dhe për focus stacking.
- **Shkallë (përmasë)** (Scale): Përfshirja e një objekti të njohur, si një person, që shikuesit të mund ta gjykojnë madhësinë e elementeve të tjerë.
- **Shkallë e grisë** (Greyscale): Imazh i përbërë vetëm nga nuanca gri, nga e zeza te e bardha.
- **Shkallë e thellësisë së fushës** (Depth-of-Field Scale): Shenja në disa objektiva, kryesisht më të vjetër, që tregojnë thellësinë e fushës në hapje të ndryshme të diafragmës.
- **Shkallë kompresimi (kompresim JPEG)** (Compression Level (JPEG Compression)): Sa fort kompresohet një JPEG. Kompresimi më i lartë jep skedarë më të vegjël, por më shumë humbje detajesh dhe më shumë artefakte.
- **Shkëlqim (luminozitet)** (Luminosity): Ndriçueshmëria ose shkëlqimi që perceptohet në një imazh ose në një printim.
- **Shkrepës (trigger)** (Trigger): Pajisje që ndez nga larg një aparat ose një blic.
- **Shkrepës blici në distancë** (Remote Flash Trigger): Pajisje që i ndez pa kabllo blicat që ndodhen jashtë aparatit.
- **Shkrepës në distancë (telekomandë)** (Remote Shutter Release (Remote Trigger)): Pajisje me kabllo ose pa kabllo që shkrep obturatorin pa e prekur aparatin, për të shmangur dridhjen.
- **Shkrepje e heshtur** (Silent Shooting): Modalitet obturatori më i qetë: pasqyrë e amortizuar te DSLR-të, ose obturator plotësisht elektronik te aparatet pa pasqyrë.
- **Shkrepje në seri (shkrepje e vazhdueshme)** (Burst Mode (Continuous Shooting)): Shkrepja e kuadrove pa ndërprerje për sa kohë mbahet shtypur butoni i shkrepjes. Sa gjatë mund të vazhdojë varet nga madhësia e skedarëve, nga memoria tampon dhe nga shpejtësia e kartës.
- **Shpejtësi e lartë e obturatorit** (Fast Shutter Speed): Kohë e shkurtër ekspozimi (p.sh. 1/1000 s ose më shpejt), që përdoret për të ngrirë lëvizjen.
- **Shpejtësi e obturatorit** (Shutter Speed): Sa kohë qëndron i hapur obturatori (p.sh. 1/2000 s ose 2 s). Kontrollon si duket lëvizja: shpejtësitë e larta e ngrijnë, shpejtësitë e ulëta e turbullojnë.
- **Shpejtësi e sinkronizimit të blicit (shpejtësi sinkronizimi, X-sync)** (Flash Sync Speed (Sync Speed, X-Sync)): Shpejtësia më e lartë e obturatorit në të cilën i gjithë sensori është i zbuluar njëherësh, kështu që një blic i zakonshëm mund ta ndriçojë gjithë kuadrin. Zakonisht është 1/160–1/250 s. Shpejtësitë më të larta japin një kuadër pjesërisht të errët, përveç nëse përdoret sinkronizimi me shpejtësi të lartë.
- **Shpejtësi leximi** (Read Speed): Sa shpejt mund të lexohen të dhënat nga një kartë memorieje ose nga një disk.
- **Shpejtësi shkrimi** (Write Speed): Sa shpejt mund të regjistrojë të dhëna një kartë memorieje. Ka rëndësi për seritë e shkrepjeve dhe për videon.
- **Shtrembërim (distorsion)** (Distortion): Deformim gjeometrik i vijave të drejta nga objektivi, p.sh. shtrembërim fuçi, jastëk ose mustaqe.
- **Shtrembërim fuçi** (Barrel Distortion): Vija të drejta që përkulen nga jashtë, duke u larguar nga qendra, tipike për objektivat me kënd të gjerë.
- **Shtrembërim jastëk** (Pincushion Distortion): Vija të drejta që përkulen nga brenda, drejt qendrës, tipike për teleobjektivat.
- **Shumëzues i distancës fokale (telekonvertues)** (Extender (Teleconverter)): Aksesor optik midis trupit dhe objektivit, që e shumëzon distancën fokale (p.sh. 1,4×, 2×) me koston e njëfarë humbjeje drite.

### T

- **Tabelë ngjyrash (Colour Checker)** (Colour Checker): Tabelë me katrorë ngjyrash dhe grish të njohura, që përdoret për kalibrimin e aparateve dhe për krijimin e profileve të sakta.
- **Teknikë** (Technique): Aftësitë praktike dhe metodat që përdoren për të krijuar imazhe.
- **Teleobjektiv** (Telephoto Lens): Objektiv i gjatë me fushëpamje të ngushtë dhe zmadhim të madh, zakonisht nga rreth 70 mm e lart. Objektivat prej 300 mm e më shumë quhen superteleobjektiva.
- **Temperaturë e ngjyrës (kelvin)** (Colour Temperature (Kelvin)): Përshkrim i ngrohtësisë ose i ftohtësisë së dritës, në kelvin (K). Vlerat më të ulëta duken më të ngrohta dhe më portokalli (drita e qiriut është rreth 1 900 K, tungsteni rreth 3 200 K), ndërsa vlerat më të larta duken më të ftohta dhe më blu (drita e ditës është rreth 5 500 K, hija 7 000 K ose më shumë).
- **Teori e ngjyrave** (Colour Theory): Parimet se si lidhen dhe kombinohen ngjyrat me njëra-tjetrën. Në fotografi mbështetet kryesisht te modeli shtues RGB i dritës.
- **Të dhëna** (Data): Informacion që ruhet dhe përpunohet në mënyrë dixhitale.
- **TIFF**: Tagged Image File Format, format me cilësi të lartë, i pakompresuar ose i kompresuar pa humbje, i përdorur gjerësisht për printim dhe për arkivim.
- **Ton i ftohtë** (Cool Tone): Paraqitje e përgjithshme e ngjyrave që anon nga bluja.
- **Ton i ngrohtë** (Warm Tone): Paraqitje e përgjithshme e ngjyrave që anon nga e kuqja, portokallia ose e verdha.
- **Ton i ngjyrës** (Colour Tone): Sa e çelët ose sa e errët është një ngjyrë.
- **Tonalitet** (Tonality): Shtrirja dhe shkallëzimi i toneve në një imazh, nga e zeza e thellë te e bardha e ndritshme.
- **Tone mapping (kompresim tonal)** (Tone Mapping (Tone Compression)): Kompresimi i një shtrirjeje të gjerë ndriçueshmërie në një shtrirje më të vogël që mund të shfaqet, si në përpunimin HDR.
- **Tone të mesme** (Midtones): Tonet midis hijeve dhe zonave të ndritshme, rreth 128 në një shkallë 0–255.
- **Tonifikim me selen** (Selenium Toning): Trajtimi i një printimi me argjend me selen, që i pasuron të zezat dhe e përmirëson shumë qëndrueshmërinë.
- **Tonifikim sepia** (Sepia Toning): Ton kafeje që i jepet një printimi bardhë e zi, në mënyrë kimike ose dixhitale. Tonifikimi kimik sepia e përmirëson edhe qëndrueshmërinë.
- **Treg gri** (Grey Market): Mallra të shitura jashtë kanaleve të autorizuara nga prodhuesi për një vend, shpesh pa garanci lokale.
- **Tregu dytësor** (Secondary Market): Rishitja e veprave të artit pas shitjes së tyre të parë, p.sh. në ankand ose përmes tregtarëve.
- **Tregu parësor** (Primary Market): Vepra arti që shiten për herë të parë, drejtpërdrejt nga artisti ose nga galeria e tij.
- **Trekëmbësh** (Tripod): Mbështetëse aparati me tri këmbë.
- **Trekëndëshi i ekspozimit** (Exposure Triangle): Marrëdhënia midis hapjes së diafragmës, shpejtësisë së obturatorit dhe ISO-s. Ndryshimi i njërës duhet kompensuar me të tjerat për të ruajtur të njëjtën ndriçueshmëri.
- **Treshe ngjyrash (triadë)** (Colour Triad): Tri ngjyra të vendosura në distanca të barabarta rreth rrethit të ngjyrave.
- **Triptik** (Triptych): Tri imazhe të lidhura me njëri-tjetrin, që paraqiten bashkë.
- **Trup (trupi i aparatit)** (Body (Camera Body)): Njësia kryesore e aparatit, që përmban sensorin, obturatorin, elektronikën dhe komandat; zakonisht shitet pa objektiv.
- **TTL / E-TTL (përmes objektivit)** (TTL / E-TTL (Through The Lens)): Matje përmes objektivit. Për blicin, TTL e mat dritën e blicit përmes objektivit për t’ia caktuar fuqinë automatikisht. E-TTL (Evaluative TTL, Canon) lëshon fillimisht një parablic të padukshëm për të llogaritur ekspozimin.
- **Tuba zgjatues** (Extension Tubes): Ndarës të zbrazët, pa xham, midis trupit dhe objektivit, që e lejojnë objektivin të fokusojë më nga afër për fotografi makro.
- **Tuba zgjatues automatikë** (Auto Tubes): Tuba zgjatues me kontakte elektrike, që aparati të ruajë autofokusin dhe kontrollin e diafragmës.
- **Turbullim nga lëvizja** (Motion Blur): Vija të subjekteve në lëvizje, të shkaktuara nga një shpejtësi e ulët e obturatorit, rastësisht ose qëllimisht.
- **Thellësi bitesh** (Bit Depth): Numri i biteve për çdo kanal ngjyre të çdo pikseli, që përcakton sa tone mund të regjistrohen. Me 8 bit ka 256 nivele për kanal; një Raw me 14 bit ka 16 384.
- **Thellësi e fushës (DOF)** (Depth of Field (DOF)): Hapësira përpara dhe prapa pikës së fokusit që duket mjaftueshëm e mprehtë. Kontrollohet kryesisht nga hapja e diafragmës, distanca fokale dhe distanca deri te subjekti. Një thellësi e vogël e fushës turbullon sfondet e afërta; një thellësi e madhe i mban të mprehta edhe objektet e largëta.

### U

- **Unazë përshtatëse (përshtatës objektivi)** (Adaptor Ring (Lens Adaptor)): Montim i ndërmjetëm që lejon vendosjen e një objektivi në një aparat për të cilin nuk është projektuar, p.sh. në trupin e një marke tjetër, ose të një objektivi DSLR në një trup pa pasqyrë të së njëjtës markë.
- **Unazë step-down / step-up** (Step-Down / Step-Up Ring): Unazë përshtatëse që ju lejon të përdorni filtra me diametër filetimi të ndryshëm nga ai i objektivit.
- **USB**: Universal Serial Bus, standard për lidhjen dhe karikimin e pajisjeve. Porta është foleja.
- **USM (motor ultrasonik)** (USM (Ultrasonic Motor)): Teknologjia e Canon për motorë autofokusi të shpejtë dhe të qetë.

### V

- **Vargu i Fibonaccit** (Fibonacci Sequence): Vargu i numrave 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13…, ku çdo numër është shuma e dy numrave të mëparshëm. Përdoret për të ndërtuar rrjeta kompozimi.
- **Verso (ana e pasme)** (Verso): Ana e pasme e një printimi, ku shpesh ndodhen vula, nënshkrime dhe shënime.
- **Vetëshkrepës (timer)** (Self-Timer): Vonesë prej disa sekondash midis shtypjes së butonit të shkrepjes dhe ekspozimit.
- **Vibrance (gjallëri)** (Vibrance): Komandë përpunimi që i forcon më shumë ngjyrat e zbehta sesa ato tashmë të ngopura dhe ruan tonet e lëkurës.
- **Video 4K** (4K Video): Rezolucion video prej rreth 3840 × 2160 pikselësh, afërsisht katër herë më shumë pikselë se Full HD 1080p.
- **Videografi** (Videography): Realizimi i regjistrimeve video.
- **Vija udhëheqëse** (Leading Lines): Vija në skenë që e udhëheqin shikimin e shikuesit nëpër imazh.
- **Vija vertikale konvergjente** (Converging Verticals): Vija vertikale, si skajet e ndërtesave, që duken sikur anojnë drejt njëra-tjetrës, sepse aparati ishte drejtuar lart.
- **Vinjetim** (Vignette): Errësim, ose ndonjëherë çelje, drejt qosheve të kuadrit. Mund të vijë nga objektivi ose të shtohet gjatë përpunimit.
- **Vizor** (Viewfinder): Okulari që përdoret për të kompozuar imazhin: optik (OVF) ose elektronik (EVF).
- **Vizor elektronik (EVF)** (EVF (Electronic Viewfinder)): Ekran i vogël në lartësinë e syrit, që tregon drejtpërdrejt pamjen e sensorit; përdoret në aparatet pa pasqyrë.
- **Vizor optik (OVF)** (OVF (Optical Viewfinder)): Vizor që e tregon skenën në mënyrë optike, përmes një pasqyre dhe një prizmi në një DSLR, ose përmes një dritareje më vete në një aparat me telemetër.
- **Vlerë e luminancës** (Luminance Value): Ndriçueshmëria e një pikseli, nga 0 (e zeza) deri në 255 (e bardha) në 8 bit.
- **Vlerë ekspozimi (EV) / stop** (Exposure Value (EV) / Stop): Një shkallë ekspozimi. Një stop e dyfishon ose e përgjysmon dritën, p.sh. nga 1/125 në 1/250 s, ose nga f/4 në f/5,6. Numrat EV përshkruajnë edhe të gjitha kombinimet e hapjes së diafragmës dhe të shpejtësisë së obturatorit që japin të njëjtin ekspozim.
- **Vlerësim (gjykim)** (Judging): Vlerësimi dhe renditja e imazheve sipas kritereve të caktuara, si në konkurse.
- **Vonesë e shkrepjes (shutter lag)** (Shutter Lag): Vonesa midis shtypjes së butonit të shkrepjes dhe kapjes së imazhit. Është minimale te DSLR-të dhe te aparatet pa pasqyrë.
- **Vulë** (Stamp): Vulë gome që artisti e vendos në pjesën e pasme të një printimi për ta identifikuar dhe për të shënuar të drejtën e autorit.

### W

- **WYSIWYG**: “What You See Is What You Get” (“ajo që sheh është ajo që merr”): kur printimi përputhet me ekranin, gjë që kërkon menaxhim të ngjyrave.

### X

- **Xham (glass)** (Glass): Fjalë zhargoni për objektivat: një fotografi, për shembull, e pyesin me çfarë “xhami” punon.

### Y

- **Yosemite Special Edition**: Seri printimesh 8 × 10 inç të bëra nga negativët origjinalë të Ansel Adams, të cilat ai i autorizoi të vazhdonin edhe pas vdekjes së tij. Shiten ekskluzivisht nga The Ansel Adams Gallery.

### Z

- **Zbulim i fytyrave / i syve** (Face / Eye Detection): Autofokus që njeh fytyrat dhe sytë (të njerëzve ose të kafshëve) dhe fokuson vetë mbi to.
- **Zona të ndritshme (highlights)** (Highlights): Zonat më të ndritshme të një imazhi.
- **Zone system (sistemi i zonave)** (Zone System): Metoda e Ansel Adams dhe e Fred Archer për t’i ndarë tonet e një skene në njëmbëdhjetë zona, nga e zeza e pastër (0) te e bardha e pastër (X), për të planifikuar me saktësi ekspozimin, zhvillimin dhe printimin.
- **Zoom** (Zoom Lens): Objektiv me distancë fokale të ndryshueshme, p.sh. 24–70 mm ose 70–200 mm.
- **Zoom dixhital** (Digital Zoom): Zoom i simuluar, që bëhet duke prerë dhe zmadhuar imazhin e sensorit. Ndryshe nga zoomi optik, humbet cilësi.
- **Zoom optik** (Optical Zoom): Ndryshimi optik i distancës fokale duke lëvizur elementët e objektivit, pa humbje të cilësisë së imazhit.
- **Zoom standard** (Standard Zoom): Zoom që mbulon nga kënd mesatarisht i gjerë deri në tele të shkurtër, p.sh. 24–70 mm.
- **Zvogëlim i madhësisë** (Downsizing): Zvogëlimi i përmasave në pikselë të një imazhi.
- **Zhurmë** (Noise): Pika të rastësishme ndriçueshmërie ose ngjyre në imazhet dixhitale, që duken më shumë në ISO të lartë dhe në hije.

599 terma.

## Dyqani

Në qendrën tregtare Planète Charmilles, 1203 Gjenevë, nga ana e rue de Lyon.

Parkingu i qendrës: 430 vende, 3 orë falas të shtunën.

[Si të na gjeni, orari dhe kontakti](https://www.photoplanete.ch/sq/kontakt)

## Pyetjet që na bëjnë

### Pse termi anglisht vjen pas termit shqip?

Sepse shpesh është ai që lexohet në aparat, në menynë e tij ose në një program retushimi: ndihmon për të gjetur përkufizimin e duhur.

### Cili është ndryshimi midis JPEG dhe Raw?

Një JPEG është një skedar i kompresuar: aparati e përpunon imazhin sipas cilësimeve të veta dhe e hedh pjesën tjetër, prandaj skedari është më i vogël, por më pak fleksibël për retushim. Një Raw përmban të dhënat e papërpunuara të sensorit: më i rëndë, duhet përpunuar, por lë hapësirën më të madhe për retushim. Për një printim në dyqan, dërgoni një JPEG (skedar .jpg) ose një PNG: shihni faqen [Dërgimi i skedarëve](https://www.photoplanete.ch/sq/dergim-skedaresh).

### Cili është ndryshimi midis DPI dhe PPI?

DPI, ose pika për inç, matin dendësinë e printimit të një printeri; PPI, ose piksela për inç, dendësinë e pikselave të një imazhi të printuar ose të shfaqur. Shpesh ngatërrohen të dyja. Për një printim të qartë që shihet nga afër, llogariten rreth 300 pika për inç: [udhëzuesi për përgatitjen e skedarëve](https://www.photoplanete.ch/sq/udhezues-printimi) jep madhësitë në piksela, format pas formati.

### Cili është ndryshimi midis letrës me shkëlqim, mat dhe saten?

Letra me shkëlqim ka një sipërfaqe shumë reflektuese; letra mat, një sipërfaqe pa reflektim dhe pa shkëlqim; letra saten, një përfundim gjysmë mat, pak me shkëlqim. Letra perlë qëndron midis letrës saten dhe asaj me shkëlqim. Për të ditur cilat letra ofrohen për printimet tuaja, pyetni në banak ose në 022 340 20 25.

### A duhet t’i njoh këto terma për të printuar fotot e mia?

Jo. Sillni fotot në telefonin tuaj ose në një USB dhe thoni çfarë doni të merrni: dyqani kujdeset për të tjerat. Shihni [Printime dhe laborator](https://www.photoplanete.ch/sq/printime-fotografish-gjeneve).

### Ku mund t’i gjej fjalët e fotove për pasaportë?

Në fjalorthin e dytë: [Termat e fotove për pasaportë](https://www.photoplanete.ch/sq/fjalorth/foto-dokumentesh-pasaporta).

## Shihni edhe

- [Fjalorth](https://www.photoplanete.ch/sq/fjalorth)
- [Termat e fotove për pasaportë](https://www.photoplanete.ch/sq/fjalorth/foto-dokumentesh-pasaporta)
- [Fjalorth i informatikës](https://www.photoplanete.ch/sq/fjalorth/informatike)

## Kontakt

Një pyetje, një porosi, një dyshim për një format? Mjafton një telefonatë.

- Telefononi: [022 340 20 25](tel:+41223402025)
- Dërgoni e-mail: [info@photoplanete.ch](mailto:info@photoplanete.ch)
- Na shkruani në WhatsApp: [https://www.photoplanete.ch/sq/whatsapp](https://www.photoplanete.ch/sq/whatsapp)
- [Ruani kontaktin (vCard)](https://www.photoplanete.ch/photo-planete-charmilles.vcf)

Photo Planète Charmilles, Promenade de l’Europe 11, 1203 Genève, Zvicër

Partner për informatikën dhe integrimin e IA-së: [Kero Digital Solutions](https://kero-digital.solutions)
